Największy wpływ na sztukę Grecji miała cywilizacja osiadła na na Krecie. W 20 wieku p.n.e. centrum sztuki były Mykeny - tu powstały słynne złote maski, nakładane na twarze zmarłych wodzów i królów.
Mieszkańcami Myken byli Achajowie - lud wojowniczy. W stylu wykształconym pzez nich kultury dominowały sceny walki oraz polowań, umieszczane na złotych naczyniach oraz na mieczach z brązu. Pozostały po nich budowle (podziemne i naziemne grobowce oraz cytadele).
W 12 w. p.n.e. nastąpił okres zamętu i migracji. Wyłonił się nowy model społeczeństwa (miasto-państwo) oraz rodzaj sztuki, który obecnie kojarzony jest ze sztuką starożytnej Grecji. Sztuka miała dostojny charakter związany z religią (przedstawianie bogiń i bogów jako obdarzonych nadprzyrodzoną mocą ludzi). Dlatego ówczesna sztuka koncentrowała się na postaci człowieka.
Najbardziej znaną dziedziną sztuki jest rzeźba. Największe i najznamienitsze pochodzą z 7 w. p.n.e. (wpływy Egiptu). Pierwszy okres greckiej rzeźby twał do mniej więcej 480 r. p.n.e. i nazywany jest obecnie okresem archaicznym. Charakterystyczne są dla niego rzeźby przedstawiające wyprostowane postaci nagich chłopców(kuros) oraz odzianych dziewcząt (kore). Uwecześni artyści nie potrafili oddać w kamieniu poważnego wyrazu twarzy, dlatego rzeźby mają na ustach szeroki uśmiech.
W latach 480-323 r. p.n.e. mamy doczynienia z tak zwanym okresem klasycznym. Rzeźba rozwijała się w niesłychanie szybkim tempie. Proste posągi stojących ludzi zostały zastąpione przez postaci zatrzymane niejako w ruchu, w swoich naturalnych pozach. Przykładem może być WŁÓCZNIK (Doroforos), czy APOLLO stojący w świątyni Zeusa w Olimpii.
Najsłynniejsze rzeźby i posągi pochodzą ze świątyni Ateny Partenos, czyli Partenonu, największej ze świątyń znajdujących się na Akropolu. Świątynie te zostały zbudowane w drugiej połowie 5 w. p.n.e.
Greckie świątynie były nadzwyczaj proste. Zbudowane były na planie prostokąta otoczonego kolumnami i zwieńczonego spadzistym dachem. Wyróżniamy 3 porządki:
- dorycki - prosty i masywny
- joński z charakterystycznymi spiralnymi głowicami
- koryncki zwieńczony liśćmi akantu.
Cechą greckiej architektury jest genialne wyczucie proporcji oraz wyostrzonej świadomości perspektywy.
Malarstwo starożytnych Greków przetrwało jedynie na glinianych naczyniach. Malowidła zdobiące naczynia są dla nas podstawowym źródłem wiedzy na temat codziennego życia Greków.
W 4 wieku p.n.e. za sprawą Praksytelesa kobiece ciało zaczęło odsłaniać swoje wdzięki. Twórcy, tacy jak Skopas czy Lizyp, zaczęli tworzyć indywidualne portrety, nie bojąc się przedstawiania malujących się na twarzach uczuć. Innym znakiem nowego ducha był, kolosalnych rozmiarów, grobowiec, zbudowany przez Mauzolosa.
Począwszy od 334 r. p.n.e. podboje Aleksandra Wielkiego rozprzestrzeniły kulturę Greków na cały Bliski Wschód, od Egiptu aż po zachodnie Indie.
Rok 323 traktuje się jako koniec ery klasycznej (upadek imperium Aleksandra) a jednocześnie początek kultury hellenistycznej, w której wiodącą rolę odgrywały wielkie państwa (np. Egipt, czy imperium Seleucydów w Syrii). Stały się one ważniejszymi ośrodkami kultury greckiej niż sama Grecja.
Cechy sztuki hellenistycznej:
- nie ukrywano brzydoty, bólu i strachu
- zdarzały się postaci groteskowe, coraz więcej miejsca poświęcano też uczuciom
Najsłynniejsi twórcy literatury
Homer (9/8 w. p.n.e.) pochodzi z Chios, twórca Iliady oraz Odyseji
Tyratajos 'Tyrteusz' (7 w. p.n.e.) symbol poety bojownika.
Safona (7/6 w. p.n.e.) żyła na wyspie Lesbos
Anakreont (6 w.p.n.e.)
Symonides (6/5 w. p.n.e.) - autor pieśni chóralnych, piewca władców i uroczystości
Sofokles (496-406 r. p.n.e.) - jeden znajwiększych tragików greckich; napisał 130 tragedii (do naszych czasów dotrwało tylko 7), zrezygnował z łączenia tragedii w monumentalne taeatrologie, ograniczył rolę chóru, zwiększył liczbę aktorów z dwóch do trzech (co spowodowało większą ilość dialogów i rozbudowaną akcję), powiększył liczbę chórzystów, wprowadził dekoracje sceniczne
Chronologia ważnych wydarzeń w kulturze grackiej:
lata 2000-1600 p.n.e. - pałace kreteńskie, legendarny król Minos
ok. 1250-1200 p.n.e. - wojna trojańska
776 r. p.n.e. - pierwsze igrzyska olimpijskie
ok. 600 r. p.n.e. - początki militarnej kasaty Spartianów
594 r. p.n.e. - reformy Solona w Atenach
lata 499-94 p.n.e. - powstanie Greków przeciw Persom w Azji Mniejszej
490 r. p.n.e. - zwycięstwo Greków nad ekspedycją perską pod Maratonem
480 r. p.n.e. - inwazja perska; zwycęstwo floty greckiej w bitwie pod Salaminą
478 r. p.n.e. - powstanie Ateńskiego Związku Morskiego
431 r. p.n.e. - wybuch wojny peloponeskiej
404 r. p.n.e. - koniec wojny; hegemonia Sparty
371 r. p.n.e. - Sparta pokonana przez Teby w bitwie pod Lekutrami
338 r. p.n.e. - biwa pod Cheroneą, po której Filip II Macedoński uzyskuje hegemonię w Grecji
Wygenerowano: 2006-05-03
polski
darmowe wypracowania i ściągi - szkoła i studia