Ogólnie mówiąc, zdrowie to stan dobrego samopoczucia fizycznego, psychicznego i społecznego, to sprawność i prawidłowość działania mechanizmów heoeostatycznych, przystosowujących organizm do każdej niemal sytuacji. Choroba natomiast, jest stanem zaburzenia mechanizmów homestatycznych. Inny słowy, choroba upośledza harmonijną współpracę komórek, tkanek, narządów i ich układów, osłabia siły życiowe, a w konsekwencji sprawność fizyczną i umysłową organizmu.
Choroby są wywoływane przez wiele różnych czynników patogennych.
Czynniki wywołujące choroby bada dziedzina medycyny – patologia. Czynniki chorobotwórcze można podzielić na trzy zasadnicze grupy. Pierwszą stanowią czynniki biologiczne, do których należą: pasożyty (pierwotniaki, płazińce, stawonogi), mikroorganizmy patogenne: wirusy, bakterie, grzyby, pyłki kwiatowe, jady zwierząt czy wreszcie białkowe czynniki infekcyjne zwane prionami. Kolejną grupę stanowią czynniki fizykochemiczne, do których można zaliczyć miedzy innymi: substancje zawarte w powietrzu, glebie, wodzie i pożywieniu, hałas, promieniowanie, ciśnienie atmosferyczne, odczynniki chemiczne, farby, smary, lakiery, leki a nawet stan pogody. Trzecia grupa to czynniki społeczne o zróżnicowanym charakterze, na przykład: zła atmosfera w domu rodzinnym , szkole lub pracy, a ponadto nieodpowiednie warunki życia, niezaspokojone potrzeby miłości i bezpieczeństwa, rywalizacja w wyniki w nauce itp.
Choroby nękające współczesnego człowieka można podzielić na kilka podstawowych grup.
Podział ten jest umowny, ponieważ wiele schorzeń nie można zaklasyfikować jednocześnie, na przykład trudno przypisać gruĽlicę wyłącznie do chorób społecznych, a alkoholizm jedynie do chorób cywilizacyjnych.
Choroby cywilizacyjne wykazują wyraĽną zależność od stopnia rozwoju cywilizacyjnego społeczeństwa – mechanizacji, motoryzacji, urbanizacji, chemizacji rolnictwa itp. Tak wiec do chorób cywilizacyjnych zaliczamy te wywołane przez nadmierny hałas, nadmierne zanieczyszczenie powietrza, oraz spowodowane skażeniem substancjami chemicznymi gleby, wody i żywności. Coraz częściej zapadamy na choroby układu krążenia, alergie, nerwice, a nawet choroby psychiczne. W nadmiarze stosujemy leki i odżywki, będące przyczyną chorób lekopochodnych i nałogów, z których często trudno się wyzwolić.
Choroby społeczne to najczęściej schorzenia przewlekłe, występujące masowo spowodowane sytuacja społeczną, w której żyją ludzie. Lista chorób społecznych nie jest ściśle i raz na zawsze określona, gdyż chorób tych wciąż przybywa. Obecnie w Polsce do chorób społecznych zalicza się miedzy innymi gruĽlicę, choroby weneryczne, nowotworowe, psychiczne, i reumatyczne, cukrzycę, otyłość i choroby układu krążenia. Do chorób społecznych zalicza się również uzależnienia, na przykład alkoholizm, nikotynizm, narkomanię.
Choroby dziedziczne uwarunkowane są genowo lub chromosomowo i przekazywane z pokolenia na pokolenie, zgodnie z określonymi prawidłowościami procesu dziedziczenia. Wśród bardzo wielu chorób dziedzicznych są miedzy innymi albinizm, hemofilia, dziedziczna karłowatość, fenyloktouria.
Choroby zakaĽne, zwane też infekcjami mogą być zaraĽliwe np. grypa, odra, cholera, ospa lub nie zaraĽliwe np. tężec. Choroby zakaĽne mogą być przyczyną epidemii, gdy jednocześnie lub w krótkich odstępach czasu pojawi się duża liczba zachorowań na daną chorobę. Mogą być przyczyną pandemii, wówczas gdy swym zasięgiem obejmuje bardzo duże obszary, na przykład kraj, kontynent, a nawet cały świat.
Choroby pasożytnicze wywołane są inwazją pasożytów w organizmie człowieka. Objawy chorobowe mogą być wynikiem ucisku mechanicznego pasożytów na tkanki i narządy, uczulenia na produkty przemiany materii pasożyta, zubożenia organizmu żywiciela w ważne dla życia witaminy.
Choroby zawodowe to schorzenia powstające w związku z wykowaniem określonej pracy (zawodu) lub z powodu warunków, w których się ja wykonuje. Czynnikami wywołującymi te choroby są miedzy innymi: nieodpowiednie narzędzia pracy, nadmierna eksploatacja na przykład narządu wzroku lub mowy, hałas, wibracje, zapylenie, zbyt niskie lub zbyt wysokie temperatury, kontakt z ciałami promieniotwórczymi, truciznami przemysłowymi, smarami, smołą, farbami. Wiele chorób zawodowych nierozerwalnie wiąże się z wykonywaniem przez długie lata zawodem. Na przykład rozedma płuc występuje szczególnie często u wydmuchiwaczy szkła i trębaczy, płaskostopie i żylaki podudzia u kelnerów, stany zapalne skóry u pracowników zakładów chemicznych a bezgłos u nauczycieli.
Urazy to wszelkie działania wywołujące uszkodzenia ciała. Należą do nich miedzy innymi urazy mechaniczne spowodowane narzędziami ostrymi, tępo krawędziowymi, rąbiącymi, a także bronią palną. Inną kategorię stanowią urazy cieplne ( oparzenia i odmrożenia ) oraz urazy elektryczne (np. porażenia prądem lub porażenia gromem). Wyjątkowo niebezpieczne są urazy wielonarządowe, powstające często w czasie wypadków drogowych, przemysłowych i na wojnie. Urazy mogą dotyczyć nie tylko ciała. Są też urazy psychiczne, wywołane negatywnymi doświadczeniami, pozostawiającymi trwały ślad w psychice człowieka, na przykład zgwałcenie, śmierć kogoś bliskiego czy nieszczęśliwa miłość.
Zatrucie to zaburzenia czynności narządów lub śmierć spowodowana działaniem substancji toksycznych, które przenikają do organizmu z zewnątrz. Trucizny mogą wnikać drogą pokarmową i oddechową, przez skórę lub bezpośrednio do krwi. Zatrucia mogą mieć charakter przypadkowy, ale i rozmyślny, mogą towarzyszyć wykonywanej pracy ( tzw. Zatrucia zawodowe).
W ochronie zdrowia istotne jest stosowanie odpowiedniej profilaktyki.
Profilaktyka to wszelkie działania i środki zmierzające do zapobiegania chorobom lub do ich ujawnienia we wczesnych stadiach, dających szansę na szybkie wyleczenie chorego. Profilaktyka polega miedzy innymi na: przestrzeganiu zaleceń higieny we wszystkich dziedzinach życia, stosowaniu szczepień ochronnych, propagowaniu racjonalnego odżywiania, a także czynnego i biernego wypoczynku. Działania profilaktyczne to również poddawanie się określonym badaniom diagnostycznym, na przykład dla kobiet wskazanie są badania cytologiczne i mammograficzne, a dla mężczyzn badania gruczołu krokowego. Szeroko zakrojona profilaktyka to także propagowanie oświaty zdrowotnej w społeczeństwie.
Wygenerowano: 2003-05-24
biologia
darmowe wypracowania i ściągi - szkoła i studia