Zdrowie jest to proces dynamiczny, system wzajemnych uwarunkowań w relacji organizm-środowisko. Jest to potencjał zdolności przystosowania się organizmu do wymogów środowiska, wyposażający organizm w dyspozycję do utrzymania równowagi pomiędzy nim a wymogami środowiska. Jeżeli możliwości przystosowawcze organizmu przekraczają granice wymogów środowiska, to można mówić o zdrowiu optymalnym. Jeżeli pokrywają się z wymogami środowiska to mówimy o zdrowiu minimalnym.
Choroba - stan patologiczny, objawiający się dysfunkcjonalnością (niesprawnością, niewydolnością) narządu, organu, układu w organizmie człowieka. Pojęcie choroby najczęściej pojmowane jest jako wyraz patologii, postrzeganej przez samego chorego jako stan upośledzenia i dyskomfortu (o zróżnicowanym nasileniu), a ponad to dającej się rozpoznać klinicznie (zdiagnozować). Choroba może też oznaczać i obejmować stany, których możemy być nieświadomi, bo nie odczuwamy żadnych dolegliwości, a które można wykryć tylko dzięki bardzo czułym testom laboratoryjnym i klinicznym. Wg Talcotta Parsonsa choroba to stan ograniczający lub uniemożliwiający pełnienie przez jednostkę zwykłych, codziennych ról społecznych, z racji uczestnictwa w życiu społecznym i przynależności do różnych grup (rodziny, grupy zawodowej i innych).
Wiele chorób ma charakter zakaźny, bo wywołujące je czynniki (np. wirusy, grzyby, bakterie, pierwotniaki) mogą się przenosić z jednego osobnika (np. człowieka, lub zwierzęcia) na innego. Mogą wnikać przez uszkodzone powłoki ciała, zwłaszcza skórę.
Przykłady chorób roznoszonych drogą kropelkową:
Grypa jest to ostra choroba zakaźna wywołana przez swoisty wirus, występujące najczęściej w postaci większych epidemii. Najczęstszą przyczyną grypy jest wirus typu A i jego podtypy.
Odra jest to ostra, bardzo zaraźliwa choroba zakaźna wieku dziecięcego wywołana przez wirus. Źródłem zarażenia jest chory w okresie kataralnym i w pierwszych dniach wystąpienia wysypki. Wirusy dostają się do organizmu przez drogi oddechowe.
Ospa wietrzna, ostra wirusowa choroba zakaźna wieku dziecięcego, z charakterystyczną pęcherzykową wysypką .
Choroba Heinego-Medina, choroba wirusowego występująca epidemicznie, głównie u dzieci. Wykazuje wyraźna sezonowość- szczyt zachorowań przypada na 2 połowie lata.
Świnka, ostra, wirusowa choroba zakaźna przebiegająca z bolesnym obrzmieniem ślinianek przyusznych, niekiedy podszczękowych lub podjęzykowych. Częstym jej powikłaniem, zwłaszcza u dzieci, jest zapalanie opon mózgowym-rdzeniowych, u dorosłych zaś- zapalenie jąder i trzustki. Zakażenie następuje zwykle drogą kropelkową przez kontakt bezpośredni, niekiedy pośrednio- przez zakażone przedmioty. Objawy: początkowo nieznaczny wzrost temperatury, bóle głowy, złe samopoczucie lub też od razu bolesne obrzmienie ślinianek, któremu towarzyszy gorączka do 39o. Leczenie wyłącznie objawowe; konieczna staranna pielęgnacja (należy dbać o higienę jamy ustnej!).
Grzybica - jest to schorzenie skóry wywołane przez różne gatunki grzybów. Grzybicą można się zarazić poprzez kontakt z jej zarodnikami. Znaleźć je można wszędzie: w sierści zwierząt, na wszelkiego rodzaju wykładzinach, w meblach, w glebie, w wolnostojącej wodzie oraz na skórze i błonach śluzowych innych ludzi. Aby zarodniki grzybów mogły się rozwijać muszą mieć ku temu sprzyjające warunki, przede wszystkim: ciepło, mokro i ciemno.
Przykłady chorób roznoszonych drogą płciową:
Żółtaczka - jest bardzo groźna choroba, która również może być przenoszona droga płciowa. Jest tak dlatego, ze w wydzielinach osoby chorej na żółtaczkę znajdują się wirusy żółtaczki (HBV, HCV). Żółtaczka prowadzi zazwyczaj do marskości wątroby, a ta z kolei do raka wątroby. A rak wątroby prowadzi do śmierci.
Bez wątroby nie da się żyć- dlatego żółtaczka nie ma żartów! Warto dodać, ze żółtaczka
jest chorobą dość pospolitą i wielu ludzi jest nosicielem jej wirusa, stąd ryzyko zarażenia
się nią jest dość wysokie.
Opryszczka - to choroba wywołana przez wirus opryszczki zwykłej. Wyróżniono dwa typy tego wirusa: pierwszy powoduje opryszczkę na wargach i twarzy, drugi - na narządach płciowych i w okolicy odbytu. Ten pierwszy wirus może być przekazywany w różny sposób, lecz wirus opryszczki genitaliów przenosi się tylko poprzez kontakt seksualny.
Rzeżaczka - to najwcześniej znana choroba przenoszona drogą płciowa. Jej przyczyną jest bakteria, zwana dwoinką rzeżaczki lub gonokokiem Rzeżaczka jest przenoszona prawie wyłącznie przez kontakt seksualny, ale do zakażenia może dojść, co prawda rzadko, przez ręcznik lub gąbkę.
AIDS - Angielski skrót AIDS (acquired immune deficiency syndrome) oznacza zespół nabytego niedoboru odporności. W ten sposób określa się zespół objawów chorobowych spowodowanych zniszczeniem układu odpornościowego człowieka. To ciężkie zaburzenie funkcjonowania odporności spowodowane jest przez wirus HIV (human immunodeficiency virus) czyli ludzki wirus upośledzenia odporności.
Kila - ta choroba prawdopodobnie przywędrowała do Europy z Ameryki Środkowej i Południowej wraz z załoga Kolumba. Powoduje ją bakteria zwana krętkiem bladym. Do zakażenia dochodzi poprzez kontakt seksualny z osoba zakażona. Ale zdarza się również, że matka chora na kile może zakazić swoje nie narodzone dziecko - to kila wrodzona.
Przykłady chorób roznoszonych drogą pokarmową:
Cholera, ostra, epidemiczna choroba o dużej zakaźności, wywołana przez przecinkowce cholery; biegunka i wymioty prowadzące do szybkiego odwodnienia i wyniszczenia chorego; zakażenie przez przewód pokarmowy; przebieg gwałtowny; przebycie daje odporność; leczenie ogólne (nawadnianie) i antybiotykami.
Dur brzuszny (tyfus) Chorobę te wywołuje pałeczka duru brzusznego (Salmonella typhi), która po przedostaniu się do organizmu poprzez produkty spożywcze lub wodę wywołuje uporczywe objawy: wysoką gorączką, bóle głowy, bóle mięśniowe, obfite wymioty, wzdęcia, majaki, wysypkę.
Salmonelloza powodowana jest przez pałeczki z rodzaju Salmonella, które podobnie jak pałeczki duru brzusznego przedostają się poprzez żywność- nie gotowaną lub niepasteryzowaną. Symptomami choroby są obfite wymioty, biegunka, bóle głowy i brzucha, ślinotok, wysoka gorączka. Czerwonka bakteryjna (dyzenteria)- można zarazić się nią poprzez wodę skażoną pałeczkami czerwonki (Shigella). Sygnalizuje ją osłabienie, kurcze mięśni, biegunka, stolce z domieszka krwi lub ropy, wymioty, objawy odwodnienia organizmu. Epidemie dyzenterii dziesiątkowały np. żołnierzy piechoty w czasie II wojny światowej
Tasiemczyca jest spowodowana obecnością jednego z dwóch typów tasiemca: uzbrojonego (Taenia solium) o długości ok. 4m lub nieuzbrojonego (Taenia saginata) o dł. nawet 12m. Larwy tasiemca mogą znajdować się w surowym mięsie wieprzowym lub wołowym, dlatego spożycie tzw. „tatara” z niesprawdzonego przez weterynarza źródła może zakończyć się poważnymi konsekwencjami. Jeżeli wkrótce po takim posiłku wystąpią bóle brzucha, biegunka, nagły spadek lub wzrost łaknienia, mdłości, utrata masy ciała, a w kale pojawią się człony tasiemca- należy niezwłocznie udać się lekarza.
Glistnicę wywołuje nicień: glista ludzka ( Aecaris lumbricoides). Chorobę sygnalizują bóle brzucha, brak łaknienia, biegunki, bezsenność, niedrożność jelit, żółtaczka (glista zatyka przewody żółciowe), apatia lub nadpobudliwość, zaburzenia funkcjonowania układu pokarmowego i nerwowego. Ustrzec przed nią można się poprzez dokładne mycie owoców i jarzyn, ochronę gleby i wody przed odchodami ludzkimi, odpowiednie unieszkodliwianie ścieków do nawożenia gleby
Owsica atakuje poprzez nicień – owsik (Enterbius vermicularis) szczególnie małe dzieci, które po zarażeniu stają się płaczliwe, nadpobudliwe i nerwowe. Pojawia się świąd odbytu, odczyn zapalny skóry, nudności, brak apetytu, w kale widoczne są białe, nitkowe owsiki. Dlatego należy dbać o higienę osobistą dzieci, prasować bieliznę i odzież gorącym żelazkiem, dokładnie sprzątać pomieszczenia domowe.
Wygenerowano: 2005-02-20
biologia
darmowe wypracowania i ściągi - szkoła i studia