Budowa:
Cząsteczki tworzące kryształ są ogromnymi i pustymi wewnątrz, symetrycznymi wielościanami składającymi się z kilkudziesięciu do kilkuset atomów węgla. Najbardziej trwałe fullereny to: C32, C44, C50, C58, C60, C70, C240, C540, C960. Najlepiej poznane są, jak dotąd, cząsteczki C60 i C70 . Cząsteczki te składają się z 12 pierścieni pięcioatomowych i odpowiednio 20 lub 25 pierścieni sześcioatomowych. Mają one doskonale znane kształty piłek - futbolowej / C60 / i do rugby / C70 / .
Występowanie i otrzymywanie:
W przyrodzie odkryto fullereny w śladowych ilościach w warstwie gliny bogatej w sadzę - pochodzącej z okresu kredowego (Nowa Zelandia). Bardzo niewielkie ilości fullerenów zawiera sadza powstająca w płomieniu, np. podczas spalania świecy.
W laboratoriach otrzymuje się je odparowując w atmosferze helu grafit wiązką światła laserowego lub w elektrycznym łuku węglowym. Fullereny mogą być wyekstrahowane z sadzy przy użyciu benzenu, czy innych rozpuszczalników organicznych. C60 i inne fullereny mogą być od siebie rozdzielone z wykorzystaniem chromatografii cieczowej. W ten sposób zostały one po raz pierwszy otrzymane przez ich odkrywców , za co przyznano im w 1996 roku Nagrodę Nobla z chemii. Byli to: R. Smalley,
R. Curl i, przyznający się do polskich korzeni H. Kroto /rodzina pochodzi z okolic Krotoszyna /.
Właciwości i przewidywane zastosowanie:
Fullereny to miękkie żółte lub brązowe kryształki, które łatwo sublimują i są dobrze rozpuszczalne w rozpuszczalnikach organicznych. Nie rozpuszczają się w wodzie. Wewnątrz cząsteczki fullerenu można umieścić atomy metali (tzw. metalofullereny). Przewiduje się, iż fullereny i ich metaliczne związki znajdą zastosowanie jako przewodniki, półprzewodniki, nadprzewodniki (nadprzewodnictwo), smary, włókna sztuczne, farmaceutyki -np. w leczeniu choroby Alzheimera.
Wygenerowano: 2004-04-05
chemia
darmowe wypracowania i ściągi - szkoła i studia