SÓD –Na
Sód-jest Llitowcem. Jest lekkim metalem, bardzo aktywnym chemicznie.Jest miękki - łatwo daje się kroić nożem. Sole sodu barwią płomień palnika gazowego na kolor intensywnie żółty. Świeża powierzchnia tego metalu posiada widoczną w ciemności zieloną luminescencję. Rozpuszcza się w ciekłym amoniaku tworząc niebieski roztwór. . Bardzo energicznie reaguje z wodą tworząc wodorotlenek NaOH. Rozpuszcza się energicznie w kwasach. Sód redukuje większość tlenków metali do wolnych metali.
ZastosowanieSód jest stosowany w syntezach organicznych jako katalizator i reduktor, w metalurgii jako reduktor. Składnik nawozów sztucznych, szkła, środków bielących, mydeł, detergentów, środków gaśniczych, leków. Ciekły sód jest czynnikiem chłodzącym w reaktorach jądrowych .Sód znalazł zastosowanie w konstrukcji fotokomórek - emituje on elektrony pod wpływem światła..
Występowanie:Sód należy do pierwiastków najbardziej rozpowszechnionych w przyrodzie. Występuje wyłącznie w postaci związków .W przyrodzie występuje w postaci minerałów, z których najważniejszymi są : sól kamienna - NaCl, saletra chilijska NaNO3 i wodzie morskiej.. Wchodzi on też w skład licznych minerałów krzemianowych - tworzących pospolite skały.
POTAS -K
Potas-jest litowcem. wykazuje bardzo dużą aktywność chemiczną - na powietrzu w kilka sekund pokrywa się warstwą wodorotlenku.. Bardzo energicznie reaguje z wodą tworząc wodorotlenek KOH .Rozpuszcza się energicznie w kwasach.Potas redukuje większość tlenków metali do wolnych metali. Ze względu na dużą reaktywność potas znajduje tylko niewielkie zastosowanie w przemyśle.
Występowanie: Występuje w skorupie ziemskiej i wodzie morskiej. Występuje wyłącznie w postaci związków. W przyrodzie występuje w postaci minerałów. Wchodzi on też w skład licznych minerałów krzemianowych - tworzących pospolite skały.
MAGNEZ -Mg
Magnez –to berylowiec. Ten słabo reaktywny pierwiastek, jest srebrzystobiałym metalem ,najlżejszy z metali.Szybko zanika na powietrzu. W wysokiej temperaturze, szczególnie rozdrobniony, magnez zapala się łatwo na powietrzu i płonie oślepiającym światłem. Czysty magnez jest plastyczny i łatwo obrabialny. Nie reaguje na wolnym powietrzu. . Jest dobrym przewodnikiem elektryczności. Atomy magnezu pełnią zasadniczą rolę w cząsteczkach, chlorofilu w procesie fotosyntezy.
Metaliczny magnez znajduje zastosowanie do produkcji lekkich stopów, np. elektronu oraz wyrobu sztucznych ogni,sole magnezu - w lecznictwie. Magnez w przyrodzie występuje pospolicie, w postaci soli, w licznych minerałach wchodzących w skład skał osadowych ,serpentynowych i dolomitowych oraz krzemianowych.
WAPŃ-Ca
Wapń jest berylowcem, miękkim metalem o jasnoszarej barwie. Sole wapnia powodują twardość wody, utrudniającą pienienie się w niej mydła. Wapń jest średnio aktywny chemicznie . Jest on silnym reduktorem. . Wapń ulega na zimno działaniu rozcieńczonych kwasów gwałtownie z nimi reagując.
Zastosowanie:Wapń używany jest w metalurgii tytanu, cyrkonu, chromu i uranu do wydzielania metali z ich tlenków. Wapnia używa się do oczyszczania gazów szlachetnych od domieszek innych gazów.
Występowanie:Wapń występuje w naturze wyłącznie w postaci związków. Występuje w skorupie ziemskiej, w wodzie morskiej oraz w organizmie człowieka.
ZŁOTO- Al.
Złoto jest miękkim, jasnożółtym metalem przejściowym. Bardzo łatwo rozbija się je na supercienkie metaliczne błony i można z niego formować bardzo cienkie druty. Jest doskonałym przewodnikiem ciepła i elektryczności. Rozpuszcza się w wodzie królewskiej, w chlorkach, bromkach i niektórych jodkach. Złoto występuje w naturze w postaci zarówno czystego metalu jak i związków. Wody oceanów zawierają duże ilości rozrzedzonego złota
Wykorzystanie: złoto, z racji swego pięknego połysku, koloru, odporności chemicznej, jest wartościowym metalem.Znaczne ilości stopów złota z innymi metalami wykorzystywane są w jubilerstwie i do produkcji monet Zawartość kruszca w takich stopach wyrażana jest w karatach.Czyste złoto jest dwudziestoczterokaratowe.
Metal ten wykorzystuje się także do uzyskania specyficznych barwników. Rozdrobnione złoto daje szkłu czerwonawe zabarwienie.
Złoto używane jest również w dentystyce oraz jako promieniotwórczy izotop, w medycynie, do leczenia raka.
WĘGIEL – C
Węgiel-należy do węglowców. Węgiel jest niemetalem. Wszystkie węglowce są ciałami stałymi. Węgiel jest bezwonny, pozbawiony smaku.
Węgiel tworzy złoża węgli kopalnych, węgiel kamienny, węgiel brunatny i torf . Ponadto węgiel wchodzi w skład milionów związków organicznych odgrywa niesłychanie ważną rolę w przyrodzie. Węgiel ma podstawowe znaczenie dla życia roślin i zwierząt na Ziemi. Każda żywa komórka jest zbudowana z cząsteczek zawierających atomy węgla i wodoru.
KRZEM – Si
Krzem-należy do węglowców ,jest niemetalem o metalicznym połysku. Wykazuje on właściwości półprzewodnikowe. Tworzy czarne, ośmiościenne kryształy. Jest dość bierny chemicznie. Krzem nie reaguje z wodą i kwasami. W roztworach zasad krzem rozpuszcza się z wydzieleniem wodoru.
Zastosowanie: Krzem stosuje się przede wszystkim jako dodatek stopowy poprawiający własności kwasoodporne stali. Czysty krzem stosowany jest w elektronice do wyrobu elementów półprzewodnikowych.
Występowanie: Krzem jest bardzo często występującym pierwiastkiem w przyrodzie. Występuje głównie w postaci krzemianów i glinokrzemianów.Jest go bardzo dużo w skorupie ziemskiej.
AZOT- N
Azot –należy do azotowców,jest gazem bezbarwnym i bezwonnym posiadającym dwuatomowe cząsteczki. Jest nieco lżejszy od powietrza. W zwykłej temperaturze jest mało reaktywny chemicznie. Azot jest w temperaturze pokojowej mało reaktywny chemicznie. Pierwiastek ten dość powszechnie występuje w naturze (w powietrzu) głównie w postaci związków (azotany).Azot stosuje się głównie w syntezie chemicznej do produkcji amoniaku i kwasu azotowego. Ze względu na jego dużą bierność chemiczną używa się go jako gaz ochronny.
FOSFOR –P
Fosfor-należy do azotowców. Niemetaliczny, Fosfor występuje w czterech głównych odmianach. Są to: fosfor biały (zwykły), czerwony, fioletowy i czarny.Biały fosfor jest białą (żółknącą na powietrzu), prześwitującą, krystaliczno-woskową substancją. Jest silnie trujący.Spontanicznie zapala się na powietrzu.Nie rozpuszcza się w wodzie, słabo rozpuszcza się w organicznych rozpuszczalnikach,świeci w ciemności Czerwony fosfor występuje najczęściej jako mikrokrystaliczny, nietrujący proszek. Odmiany fioletowa i czarna są nietrujące, mniej reaktywne, nie reagują z roztworami wodorotlenków litowców. Czarna odmiana wykazuje metaliczny połysk, przewodzi prąd i jest dobrym przewodnikiem ciepła.
Występowanie: Fosfor występuje w naturze w wielu związkach. Wolny nie występuje. Pierwiastek ten jest ważnym składnikiem tkanek roślinnych i zwierzęcych. Fosforan wapnia jest jednym z głównych składników kości zwierząt i człowieka.
Otrzymywanie: Biały fosfor otrzymuje się w przemyśle poprzez ogrzewanie
Wykorzystanie: Fosfor biały jest używany m.in. jako trutka na gryzonie.Fosfor czerwony jest wykorzystywany do tworzenia zapałek(na bokach pudełka). Fosforany używane są jako nawozy sztuczne.
TLEN- O
Tlen należy do grupy tlenowców,jest gazem o właściwościach niemetalu. Tlen jest pierwiastkiem bardzo czynnym chemicznie. Prawie wszystkie substancje ulegają procesom spalania. Jest bardzo silnym utleniaczem.
Zastosowanie: Tlen znalazł szerokie zastosowanie w hutnictwie, w procesach wytopu stali. Pierwiastek ten stosuje się też w palnikach, w medycynie-w przypadkach problemów z oddychaniem. Ozon znalazł zastosowanie jako środek dezynfekujący i silny środek utleniający.
Wystepowanie: Tlen jest bardzo często występującym pierwiastkiem w przyrodzie. Występuje głównie w postaci wolnej jak i w postaci tlenków.Występuje głównie w powietrzu i w skorupie ziemskiej.
SIARKA-S
Siarka-należy do tlenowców, jest pozbawionym smaku, zapachu, żółtawym niemetalicznym pierwiastkiem..Siarka wykazuje silną tendencję do tworzenia łańcuchów oraz pierścieni. Jest łatwopalna ,nierozpuszczalna w wodzie. Tworzy wiele związków o praktycznym znaczeniu.
Występowanie: Pierwiastek ten występuje w przyrodzie zarówno w związkach jak i w stanie wolnym. Ponieważ jest ważnym składnikiem białek roślinnych i zwierzęcych, występuje w paliwach kopalnych będących pokładami obumarłych tkanek .Występuje także w meteorach.
Wykorzystanie: Używana jest do wulkanizacji kauczuku (nadawanie elastyczności), jako składnik zapałek, ogni szfucznych i prochu. Bardzo ważna jest także dla wszystkich organizmów żywych jako składnik białek. Wykorzystywana jest również do produkcji barwników, jako specjalistyczny cement i do leczenia chorób skóry. do odkażania.
CHLOR-CL
Chlor – należy do fluorowców. W przyrodzie chlor występuje w stanie wolnym w gazach wulkanicznych, a w stanie związanym w wielu minerałach.Chlor jest zielonożółtym gazem o charakterystycznej, ostrej woni, silnie toksycznym. Rozpuszcza się w wodzie Chlor wykazuje dużą aktywność chemiczną.Chlor jest stosowany jako środek bielący i dezynfekujący oraz do syntez organicznych.
BROM- Br
Brom-należy do fluorowców,jest trującą, łatwo parującą czerwonobrunatną cieczą.
Cięższe od powietrza, posiadające charakterystyczny zapach.Ciekły brom powoduje powstawanie bolesnych, trudno gojących się ran na skórze. Jest mniej reaktywny od chloru.Rozpuszcza się w wodzie.Nie występuje w stanie wolnym. W przemyśle otrzymuje się go głównie z wody morskiej
Wykorzystanie: Stosuje się go w środkach gaśniczych do otrzymywania barwników i pestycydów. Jest składnikiem wielu leków.
JOD-I
Jod-należy do fluorowców, jest ciałem stałym o charakterystycznej barwie i zapachu. Jest aktywny chemicznie, tworzy związki z prawie wszystkimi substancjami.Jod i jego związki znalazły zastosowania w fotografii do produkcji kolorowych materiałów światłoczułych i do produkcji barwników. Jod nie jest często występującym pierwiastkiem w przyrodzie
CYNK- Zn
Cynk –należy do cynkowców,jest to biały metal przejściowy o lekkim niebieskawym odcieniu.W czystej formie jest ciągliwy, a zanieczyszczony staje się kruchy . Jest metalem średnioreaktywnym. Dobrze rozpuszczalne związki tego metalu są toksyczne.
Występowanie: Cynk jest dość rozpowszechnionym pierwiastkiem. Nie występuje w przyrodzie w stanie wolnym lecz w postaci związków
Wykorzystanie: Czysty metal stosuje się głównie do pokrywania żelaznych przedmiotów, aby zabezpieczyć je przed korozją .Wolny cynk stosowany jest również w tzw. suchych bateriach. Jest on także ważnym składnikiem stopów. Jest ważnym składnikiem enzymów i hormonów.
ŻELAZO- Fe
Żelazo – należy do żelazowców.Srebrzystobiałe żelazo jest bezwzględnie najważniejszym pierwiastkiem metalicznym cywilizacji.
Jest względnie miękkim, ciągliwym i kowalnym metalem przejściowym. Jest dość reaktywne, ale różnie reaguje z różnym . Rozpuszcza się w kwasach rozcieńczonych.
Ważną cechą żelaza jest proces rdzewienia.
Występowanie: Zawartość w skorupie ziemskiej ,jest także najbardziej rozpowszechnionym metalem ciężkim. W stanie wolnym występuje na Ziemi bardzo rzadko -częsty składniki meteorów. Żelazo jest także ważnym składnikiem tkanek organizmów.
Wykorzystanie: Czyste żelazo ma niewielkie zastosowanie. Używa się go głównie jako rdzeni elektromagnesów . W organizmach zwierzęcych żelazo pełni bardzo ważną rolę w transporcie gazów. Będąc składnikiem hemoglobiny służy do wiązania tlenu i transportuje go we krwi. U roślin pierwiastek ten pełni ważną rolę transportując tlen w procesie fotosyntezy.
MIEDŹ – Cu
Miedź- należy do miedziowców-metal półszlachetny, W przyrodzie spotykana w postaci metalicznej i w licznych rudach miedzi .Miedź jest ciągliwym i kowalnym metalem o czerwonym połysku, stanowi najlepszy, po srebrze, przewodnik ciepła i elektryczności. Jest mniej szlachetna od srebra i złota.
Zastosowania: metaliczna miedź do wyrobu przewodów elektrycznych, blach miedzianych, licznych stopów,jest stosowany obecnie do bicia złocistych części monet .w przemyśle farbiarskim, hutnictwie szkła i materiałów ceramicznych
SREBRO –Ag
Srebro – należy do miedziowców, jest białym, lśniącym metalem przejściowym o przewodności cieplnej i elektrycznej lepszej niż jakikolwiek inny metal. Jest twardsze niż złoto, lecz bardziej miękkie niż miedź.
Pierwiastek ten nie jest aktywny chemicznie. Jest nierozpuszczalny w rozcieńczonych kwasach i w alkaliach lecz rozpuszcza się w stężonym kwasie siarkowym i azotowym. W normalnych temperaturach z wodą i tlenem nie reaguje. Srebro występuje najczęściej w postaci związków .Jako czysty metal spotyka się je dość rzadko.
Wykorzystanie: Powszechnie znanym wykorzystaniem srebra jest użycie go w wyrobach jubilerskich. Srebro wykorzystywane jest również jako warstwa odbijająca w niektórych lustrach,w przemyśle elektrotechnicznym.
Wygenerowano: 2004-10-08
darmowe wypracowania i ściągi - szkoła i studia
