Luneta – przyrząd optyczny często stosowany w technice i astronomii . Jest to luneta astronomiczna służąca do oglądania bardzo odległych przedmiotów . Stosuje się ją wszędzie tam , gdzie nie przeszkadza oglądanie odwróconych obrazów . Luneta znalazła powszechne zastosowanie na przykład w geodezji oraz w astronomii .
Luneta pozwala na oglądanie powiększonych obrazów oddalonych obiektów . Składa się ona z obiektywu i okularu .
• Obiektyw. Stanowi go soczewka lub układ soczewek (niekiedy też zwierciadło skupiające) kierowany bezpośrednio na oglądane przedmioty .
• Okular. To też soczewka lub układ soczewek , ale przykładny do oka.
Obiektywem jest w tym przypadku soczewka o długiej ogniskowej. Ponieważ przedmiot jest bardzo daleko . Jego rzeczywisty , ale odwrócony obraz wytworzony przez obiektyw , powstaje tuż za ogniskiem obiektywu i jest bardzo mały . Okular jest ustawiony w taki sposób , aby jego ognisko przypadało niemal dokładnie w ty samym punkcie osi optycznej co ognisko obiektywu . Tym samym odległość między okularem a obiektywem jest równa w przybliżeniu sumie ich ogniskowych . Obraz rzeczywisty znajdzie się zatem między ogniskiem okularu a okularem . W okularze powstanie obraz pozorny znacznie powiększony .
Teleskop Galileusza (refraktor). Teleskop został skonstruowany w 1608r. przez niderlandzkiego optyka Hansa Lippersheya , jednak to Galileusz pierwszy zdał sobie sprawę z użyteczności tego wynalazku i ulepszył jego konstrukcję . Dzięki temu dokonał wielu znacznych odkryć astronomicznych .
Wypukłe soczewki obiektywu teleskopu soczewkowego skupiają światło pochodzące z obserwowanego obiektu . Znajdujące się za nim wklęsłe , rozpraszające soczewki okularu pozwalają uzyskać jego powiększony i prosty obraz . Soczewki montowane są w rurach , przesuwnych względem siebie , by można było zmieniać odległość między nimi i tym samym ustawiać ostrość (ogniskować obraz) na obserwowany obiekt . Podobną konstrukcję mają dzisiejsze lornetki .
Zasada działania teleskopu Galileusza opiera się na załamaniu (refrakcji) promieni świetlnych na soczewkach i dlatego konstrukcje tego typu nazywamy refraktorami . W innym typie refraktora , nazywanym teleskopem astronomicznym , także soczewki okularu są skupiające . Obraz otrzymywany w takim przyrządzie jest odwrócony.
Teleskop Newtona (reflektor). Pierwsze teleskopy refrakcyjne nie były wolne od wad . Jedną z poważniejszych była aberracja chromatyczna , wynikająca z tego , że promienie światła o różnej długości fali załamują się w szkle pod nieco innym kątem i są ogniskowane (czyli skupiane) w nieco innym miejscu , a przejawiająca występowaniem wokół obrazu kolorowej obwódki (dzisiejsze układy soczewek są już dobrze skompensowane i wolne od tej wady dzięki łączeniu różnych rodzajów szkła) . Aby ominąć ten problem , angielski fizyk Izaak Newton skonstruował w XVII wieku teleskop zwierciadlany , czyli reflektor . Zamiast soczewek użył on w celu skupienia promieni świetlnych wklęsłych luster . Promienie świetlne odbijają się od lustra zawsze pod takim samym kątem pod jakim na nie padają , niezależnie od długości fali światła , więc reflektor wolny był od aberracji chromatycznej . Małe płaskie lusterko dodatkowe odbijało skupione światło tak , by wpadało ono do soczewki okularu umieszczonej z boku rury teleskopu . Obecnie stosuje się znacznie unowocześnione konstrukcje teleskopów zwierciadlanych , jednakże podstawowy typ newtonowski jest wciąż często używany przez astronomów amatorów .
Teleskop Keplera. Obiektyw wytwarza odwrócony , rzeczywisty obraz pośredni odległych przedmiotów . Okular działa tu jak lupa umożliwiająca oglądanie obrazu pośredniego w
powiększeniu . Lornetki pryzmatyczne powiększają od 8 do 15 razy . Teleskopy astronomiczne powiększają obraz nawet dwa do pięciu tysięcy razy . Im większa jest średnica obiektywu , tym jaśniejszy otrzyma się obraz . Dodatkowa soczewka umieszczona między obiektywem a okularem umożliwia odwrócenie obrazu , co jest potrzebne , ponieważ zwykła luneta Keplera daje obrazy odwrócone .
Wygenerowano: 2004-01-04
darmowe wypracowania i ściągi - szkoła i studia
