gospodarka zasobami leśnymi
las – układ ekologiczny, wielki zespół różnorodnych organizmów roślinnych i zwierzęcych, przystosowanych do życia obok siebie, na wspólnym obszarze. Stanowi on przykład biocenozy, której dominującym składnikiem są drzewa. O składzie gatunkowym i rozmieszczeniu lasów na Ziemi decyduje klimat, wysokość n.p.m i działalność człowieka. W miarę rozwoju rolnictwa i techniki człowiek człowiek zaczął wycinać lasy, a uzyskane w ten sposób obszary zamieniać na użytki rolne. Drewno zaczęto wykorzystywać jako surowiec energetyczny. W XIX i XXw. Rozwój budownictwa i różnych gałęzi przemysłu spowodował wzrost obrotu drewnem w handlu międzynarodowym, co doprowadziło do wycinania dużych powierzchni lasów np.; w Argentynie, Polsce, Kanadzie, Chinach, i innych. Pod koniec XXw. Proces nadmiernego wycinania lasów został zahamowany. Było to efektem wprowadzenia przez kraje wysoko rozwinięte polityki racjonalnej gospodarki lasami i ich ochrony, zalesiania nieużytków, stosowania środków chemicznych zwalczających szkodniki, wyrąbywania przecinek leśnych chroniących przed pożarami itp.
Racjonalne użytkowanie lasów
Polega na zachowaniu właściwych proporcji między ilością wyrębu a przyrostem drewna w ciągu roku i wycinaniu drzew ponad 80-letnich. Lasy dostarczają różnych gatunków drewna, które są wykorzystywane jako surowiec przede wszystkim w przemyśle meblarskim, budowlanym, celulozowo – papierniczym, chemicznym i farmaceutycznym. Lasy dostarczają także roślin i zwierząt dla celów konsumpcyjnych.
Obszary leśne na świecie
Ogólna powierzchnia lasów rosnących na świecie wynosi : 3,8 mld ha, z czego w strefie równikowej rośnie około 60%.
Lesistość kontynentów (procentowy udział lasów do ogólnej powierzchni obszaru kraju, kontynentu), jest bardzo zróżnicowana warunkami przyrodniczymi i poziomem rozwoju gospodarczego poszczególnych krajów.
Najwięksi producenci drewna użytkowego : Stany Zjednoczone, Rosja i Kanada – eksploatują przede wszystkim lasy tajgi i lasy górskie. Razem z krajami europejskimi dają one prawie 66% globalnej produkcji tego surowca. Reszta drewna pochodzi ze strefy równikowej i monsunowej, głównie z Chin, Indii, Brazylii i Indonezji. Niewielkie wykorzystanie lasów tropikalnych, które dysponują większymi zasobami drewna niż strefa umiarkowana, wynika z przyczyn naturalnych (mała dostępność kompleksów leśnych i ogromna różnorodność drzewostanów) oraz techniczno-ekonomicznych (niedorozwój transportu i płytki rynek papieru w Krajach Słabo Rozwiniętych).
Światowa produkcja papieru koncentruje się głównie w Krajach Wysoko Rozwiniętych ze względu na ogromne zapotrzebowanie na papier ze strony przemysłu poligraficznego i przemysłu opakowań. W 1992 roku wytworzono 245 mln ton papieru i tektury ( tj. o 44% więcej niż w 1980 r.), z tego aż 31% w Stanach Zjednoczonych, prawie 12% w Japonii, 8% w Chinach i 7% w Kanadzie. W produkcji papieru na 1 mieszkańca zdecydowanie przodują kraje skandynawskie ( Finlandia – 1751 kg, Szwecja – 965) oraz Kanada – 604 kg i Austria – 413 kg. Kanada eksportuje dużo papieru do Stanów Zjednoczonych, które mimo ogromnej produkcji własnej są zaliczane do największych importerów. Następnymi w kolejności eksporterami papieru są : Szwecja, Finlandia, Norwegia.
Kraje rozwinięte na półkuli północnej dają w sumie ok. 82% światowej produkcji papieru. Jest to jeden z najwyższych wskaźników przestrzennej koncentracji produkcji w skali całego przemysłu przetwórczego.
W latach 1981 – 1992 produkcja papieru rosła 2-krotnie szybciej niż produkcja celulozy, co wskazuje na duży wzrost znaczenia makulatury jako surowca.
Racjonalne użytkowanie zasobów naturalnych (zmniejszenie zużycia energii, surowców i materiałów, wzrost udziału wykorzystywanych zasobów odnawialnych, ochrona zasobów kopalin);
Funkcje lasów:
- utrzymywanie optymalnej dla rozwoju świata organicznego wilgotności powietrza i gleby,
- ochrona gleby przed erozją (wodną i wietrzną) i stepowieniem,
- dostarczanie glebie składników pokarmowych,
- pochłanianie dwutlenku węgla i zatrzymywanie płynów oraz produkcja tlenu,
- dostarczanie drewna, runa leśnego i zwierzyny,
Główną przyczyna złego stanu zdrowotnego drzew jest przemysł, zwłaszcza elektroenergetyczny i chemiczny, emitujący do atmosfery dwutlenki siarki i azotu.
1. Lesistość: procentowy udział lasu w stosunku do powierzchni kraju, gminy, woj., …
- średnio 28%, dąży się aby wynosiła 33%
- duża lesistość lesistość Lubuskim (49%), Pomorskim, Podkarpackim
- najmniej: Łódzkie, Wielkopolskie, Mazowieckie,. Lubelskie
- dominuje sosna
2. Funkcje lasu:
* ekologiczna:
- oczyszcza powietrze
- reguluje stosunki wodne
- chroni podłoże przed erozją
- chroni przed wiatrem i hałasem
- dom dla zwierzat
- kształtuje mikroklimat
* ekonomiczna:
- dostarcza surowca dla wielu gałęzi przemysłu
- dostarcza miejsc pracy
- stanowi gł. źródło dochodów
* rekreacyjna:
- uatrakcyjnia krajobraz
- spacer
- jazda rowerem
- odpoczynek
3. Rodzaje leśnych zbiorowisk:
- bory sosnowe: wszystkie gleby, zakwaszają glebę, lasy jasne i przejrzyste, dominuje mech i jagody
- bory mieszane: tam gdzie iglaste i liściaste (sosna, brzoza)
- grądy: bardzo żyzne lasy liściaste, wielogatunkowe (lipa, dąb, klon)
- buczyny: żyzne lasy, na dobrych glebach, dominuje buk
- łęgi: wzdłuż rzek, zajmują doliny rzeczne (olcha, jesion, topola)
- olsy: tereny podmokłe, bagienne, przy jeziorach (olcha, brzoza, jarzębina
Rozmieszczenie lasów jest nierównomierne . Pod względem zajmowanego obszaru wyróżniają się na świecie dwie wielkie formacje leśne : wilgotny las równikowy o powierzchni 440 mln ha ( 10,6 % ogółu ) i borealny las iglasty zajmujący obszar 605 mln ha ( 14,6 % ) . Są one trudno dostępne do eksploatacji , dlatego pod względem gospodarczym większe znaczenie mają lasy położone w strefach umiarkowanych , monsunowych i górskich , znajdujące się w różnych częściach świata . Największy obszar zajmują wilgotne lasy równikowe na Nizinie Amazonki i Kongo , a także na Archipelagu Malajskim . Posiadają one wielogatunkowy skład roślinności , jednak nawet w dogodnych miejscach są bardzo trudne do eksploatacji . Las równikowy charakteryzuje największy przyrost biomasy ( ok. 3,5 t z ha na rok ) . Natomiast las borealny , położony na terenie Eurazji i Ameryki Pn. i składający się z niewielkiej liczby gatunków – przede wszystkim świerka , jodły i sosny oraz modrzewia ( z domieszką brzozy , osiki i olchy ) – ma znacznie mniejsze przyrosty . Bardzo cenne pod względem składu gatunkowego i wykorzystania gospodarczego są lasy strefy umiarkowanej . Występują na terenie Rosji , Ukrainy , w północno – zachodniej części Ameryki Pn. oraz w górskich regionach Europy , Meksyku i Himalajach . Eksploatuje się w nich głównie świerki , sosny oraz cenione w przemyśle meblarskim dęby , buki i brzozy . Ważne dla gospodarki światowej są też lasy strefy podrównikowej ( lasy zrzucające liście w porze suchej ) , monsunowej , występujące najpowszechniej w Azji i Ameryce Pd. , a także w Afryce i Australii . Z tej formacji leśnej ( Indie i Jawa ) pochodzi m.in. bardzo cenione drzewo tekowe . Niewielki udział w światowej produkcji drewna przypada na lasy strefy sawannowej o charakterze parkowym , mimo że składają się z bardzo wielu różnych gatunków drzew .
Lesistość kontynentów jest bardzo zróżnicowana warunkami przyrodniczymi i poziomem rozwoju gospodarczego poszczególnych kajów.
Wygenerowano: 2006-04-06
Geografia
darmowe wypracowania i ściągi - szkoła i studia