W Imperium Rzymskim każdy obywatel rzymski w wieku od 18 do 46 lat mógł znaleĽć się na listach mobilizacyjnych sporządzanych przez konsulów nawet dwanaście razy. Musiał wtedy uczestniczyć w kampanii wojennej trwającej kilka miesięcy, a czasami nawet lat. Wezwani musieli stawiać się w określonym dniu z własnym uzbrojeniem. Większość żołnierzy było pochodzenia chłopskiego.Chłopi musieli opuścić swoje gospodarstwo ,a po powrocie z wyprawy najczęściej sastawali je zniszczone i zadłużone albo zagarnięte przez bogatszego sąsiada.Nie otrzymywali także za służbę żadnego wynagrodzenia co niestety zwiększało możliwość dezercji i obniżało jej możliwości.Taka sytuacja utrzymywała się aż do reformy Gajusza Mariusza. armia rzymska na początku nie była zawodowa.Dopiero po reformie Juguraty Gajusza Mariusza polegającej na dawaniu żołnierzom w nagrodę za dobrą służbę, zwykle szesnastoletnią, zaopatrzenia na starość w formie przydziału ziemi.W związku z pozprężeniem armi
i i groĽnym niebezpieczeństwom zerwał on takżę z dotychczasową tradycją przewidującą powołanie do wojska jedynie obywateli z cenzusem majątkowym, i zaciągnął obok nich również proletarii którzy nie posiadali własnego majątku.W ten sposób armia rzymska stała się wojskiem zawodowym dzięki czemu mogła lepiej spełniać zadania militarne aniżeli poprzednia armia obywatelska.W pełni zawodowa - z określonym ściśle czasem służby,stałym żołdem i wypasażeniem weteranów stała się za panowania Augusta. Rzymianie posługiwali się także wojskami swych sojuszników (których wcześniej zwykle sami pokonywali), ale na ich czele stawiali własnych dowódców.
W zakresie uzbrojenia i sposobu walki Rzymianie przejęli umiejętności od ludów, z którymi prowadzili szczególnie zaciekłe walki:Etrusków, Greków, Gallów, Samnitów i Iberów.Na uzbrojenie zwykłego żołnierza składały się: prostokątna tarcza zapożyczona od Galów, miecz dwusieczny zapożyczony od Iberów (używany zarówno do zadawania cięć jak i pchnięć), sztylet oraz dwa lekkie, dwumetrowej długości oszczepy zapożyczone od Sammitów.Ubiór stanowił wkładany na tunikę pancerz wykonany ze skórzanych pasów. Jako dodatkowe wzmocnienie stosowane były łączone rzemieniami płytki żelazne zaczepione do pasa. Na głowie legionisty znajdował się hełm zrobiony ze skóry i blachy. Były do niego przymocowane płytki chroniące policzki.
Podstawą organizacji wojskowej był legion(legio) , liczący około 4500 żołnierzy: 3000 ciężkozbrojnych piechurów, 1200 lekkozbrojnych(velites) , 300 jeĽdĽców konnych(equites) i 100 rzemieślników. Legion dzielił się na 30 manipułów i 60 centurii. Po reformie Gajusza Mariusza w jego skład około 3500 piechurów podzielonych na 10 kohort, 30 manipułow(manipulus) i 60 centurii, na czele której stał centurio. Podstawową jednostką wewnątrz legionu był manipuł , składający się wyłącznie z ciężkozbrojnych. Lekkozbrojni i jeĽdĽcy znajdowali się jedynie na flankach. Takie ustawienie oddziałów zapewniało elastyczność w działaniu, ale stwarzało niebezpieczeństwo rozbicia szyku. Ciężkozbrojna piechota podzielona była na trzy kolumny. Pierwsza, zwana hastati składała się z nie zaprawionych w bojach nowicjuszy. Druga kolumna (princeps) składała się z doświadczonych legionistów. Do trzeciej - triari należeli najlepsi weterani.Takie ustawienie utrudniało dezercję i załamanie szyku legionu.J
azda była podzielona na oddziały (turmae), których było 10 w legionie.
Taktyka rzymska była innowacją wobec sposobu walki innych ludów.Bitwę rozpoczynali lekkozbrojni, którzy miotali długie oszczepy (missilia - ok. 0,75 m), kamienie i inne pociski.Po wstępnym ataku lekkozbrojnych rozpoczynała się walka wręcz, którą podejmowali przede wszystkim ciężkozbrojni legioniści, ich miecze służyły raczej do wbijania w ciało przeciwnika, jakby to były sztylety.Żołnierze rzucali swe pila w tarcze przeciwników.Jeśli nie wystarczał atak pierwszego szeregu, na ich miejsce występowały następne i miotały swe pila.Wszystkie te manewry odbywały się na komendę centuriona.W ten sposób walczyli hastati i princeps.Tylko ostatnie w szyku triari były uzbrojone we włócznie - hastae.Wyższość taktyki rzymskiej nad innymi ludami polegała na umiejętnym połączeniu walki wręcz z uprzdnim miotaniem broni - oszczepów i pila.
Rzymianie na dużą skalę korzystali z machin oblężniczych, min. taranów i katapult. Często robiono podkopy pod mury. Sztukę zdobywania umocnień przejęli od państw hellenistycznych.
Uzupełnieniem armii lądowej była flota (classis).
Wielką rolę w organizacji armii stanowiły rzymskie obozy warowne (castra).
Żołnierze rzymscy zawsze budowali je w identyczny sposób.Centrum obozu stanowił namiot wodza - praetoriukm, wszystkie zaś oddziały były rozmieszczone według ściśle określonego planu.Gdy zakładano obóz każdy żołnierz wiedział, gdzie ma swój namiot i gdzie śpi dowódca.Ulice w obozie miały ściśle określoną szerokość, precyzyjnie wytoczone były odległości między jednostkami armii.Obóz rzymski był w owych warunkach w praktyce nie do zdobycia.Obozy zawsze były zakładane w pobliżu lasu i wody, na terenie dogodnym do szybkiego rozwinięcia szyków. Otaczane były wałami ziemnymi wzmacnianymi przez belki,a wyjście prowadziło przez 4 bramy co uniemożliwiało niespodziewany atak ze strony nieprzyjaciela.. Stanowiło to dobrą ochronę przed niespodziewanym atakiem. W okresie cesarstwa obozy dzieliły się na stałe (castra stativa), letnie (castra aestiva) bez specjalnego obramowania, zimowe (castra hiberna) silnie umocnione; były też obozy budowane w celu osłony okrętów wyciągniętych na ląd.
Naczelnymi wodzmi armii rzymskiej byli z reguły konsulowie, w skład sztabu wchodzili ponadto ich pomocnicy: legaci (legati), oraz wyżsi oficerowie - trybuni wojskowi (tribuni militum), których było 6 w legionie.Sprawami skarbowymi wojska zarządzał kwesstor.Wszyscy ci oficerowie wywodzili się z arystokracjim senatorskiej. Natomiast niższymi oficerami, centurionami, byli zasłużeni żołnierze, którzy otrzymali awans.Centurionów w legionie było 60, najważniejszym z nich był primipilus, dowódca pierwszej centurii.
Armia rzymska znana była z doskonałej dyscypliny. Zapewniały ją ostre kary. W przypadku opuszczenia przez legion wyznaczonej pozycji co dziesiąty jego żołnierz był skazywany na śmierć (decymacja). W przypadku lżejszych przewinień stosowane były kary cielesne. Żołnierze cechowali się wysokim morale. Często otrzymywali nagrody i premie.
Według mnie armia rzymska była bardzo dobrze zorganizowana i wyjątkowo skuteczna skoro udało im się podbić tak ogromne tereny i zdołali stworzyć wielkie i silne państwo,a następnie utrzymać je w ryzach. Rzymianie po zakończeniu podboju Italii byli w stanie zmobilizowaćok. 700 tys. Była to siła, z którą nie mogła się równać liczebność armii jakiegokolwiek państwa.Wielkość armii rzymskiej zadecydował o zwycięskim wyniku nawet najbardziej krwawych wojen.
Wygenerowano: 2003-09-16
historia
darmowe wypracowania i ściągi - szkoła i studia