Buddyzm to Filozofia, kultura i sztuka znaczona w życiu społecznym i politycznym ludów Azji, W ogóle na dzisiaj nie zachowała się w Indiach, przyjęła się w byłych Republikach Radzieckich. Religia naturalistyczna - 3 religia świata ok. 750 mln wyznawców Buddyzm powstał na przełomie V i VI wieku p. n. e. Wyznawcami są ludzie zamieszkujący terytorium Azji. Jedną z najważniejszych ról odgrywa prawo Karmana (wartość etyczna każdego czynu jednostki ma wpływ na jej dalsze życie, oparta jest na naukach Buddy). W buddyzmie nie ma pojęć bóg i bóstwo. Wzorem życia dla każdego buddysty jest Budda. Właściwe nazwisko Buddy to Gautana. Budda mając 29 lat zostawił żonę i dziecko i udał się w życie tułacze. W roku 543 p.n.e. osiąga nirwanę. On sam, a jeszcze bardziej jego filozofia, nazywał się Buddą. Symbolem Buddy jest kwiat lotosu.
Buddyzm nie wymaga, aby wyzbywać się wcześniej wyznawanych religii. Budda uczył, że życie jest jednym wielkim cierpieniem. Mówił, że jest oświecony przez światło dające moc. Mówił, ze można w życiu doczesnym osiągnąć stan zbawienia, jeżeli wyrzecze się Buddyzm można wyznawać na wiele różnych sposobów. Najważniejsze dla Buddystów jest uczciwe życie, szacunek dla rodziny. Obowiązuje ich przez cale życie konieczność studiowania.
Buddyzm to bardziej filozofia niż religia. Buddyzm nie zmusza by ci, którzy przyjęli tę religię wyzbyli się wcześniej przyjęty innej religii. Religia, bo zwolennicy buddyzmu uwierzyli w to, że Budda odkrył prawdy prowadzącą do wyzwolenia, doktryna ze względu na podkreślenie nieustającej zmienności wszystkiego co istnieje.
Religia ta ze swej istoty określa stosunek człowieka do bóstwa. Pierwotny buddyzm jest bardziej systemem filozoficzno- etycznym niż religią. Buddyzm jako światopogląd jest pesymistyczny, dostrzegającym tylko ciemne strony życia. Późniejszy buddyzm stał się bardziej otwarty na świeckich. Jego szkoła ma za zadanie wychować następnego nauczyciela.
Zasługi buddyzmu dla dzisiejszej ludzkości: buddyzm uznaje całkowitą niewystarczalność tego, co ziemskie w różnych formach. Ludzie w duchopobożności i ufności mogą osiągnąć stan doskonałego wyzwolenia. Pojawia się w niej echo głosów tych, którzy przez lata szukali Boga
Nauki Buddy:
1) wszelkie bytowanie to ból i cierpienie - bolesne są narodziny, starość, śmierć, połączenie z niechcianym, rozłączenie z mitem. niezaspokojenie pragnień,
2) źródłem cierpienia jest niewiedza, z której poprzez różne stadia pośrednie wyłania się pożądanie i przywiązanie do życia zamykające człowieka w kręgu wcieleń (reinkarnacja);
3) istnieje możliwość położenia kresu cierpieniu;
4) stwarzają tzw. Ośmioraka Ścieżka: należyty pogląd, należyty zamiar, należyta mowa, należyte działanie, należyty sposób życia, należyty wysiłek, należyta uwaga, należyta koncentracja,
Nirwana; okres wyzwolenia się z wad człowieka:
• nienawiści
• żądzy
• błędnego mniemania
Święta w Buddyzmie
8 IV święto kwiatów. Dzień narodzin Buddy (561-480 p.n.e.) w świątyniach rodzinnych wznosi się wysokie ołtarze z kwiatów, a na figurkę Buddy wylewa się ciepłą herbatę. Jest to symbol słodzenia sobie życia. Budda twierdzi, ze cale życie jest jednym wielkim cierpieniem i jest to symbol słodzenia sobie życia W połowie lipca - śmierć Buddy. Buddyści wtedy czczą śmierć przodków. Buddyści idą nad rzekę i puszczają zapalony lampion i wtedy znów'' mają obowiązek wypowiedzenia modlitwy
Butsudan jest to mały ołtarzyk domowy z wizerunkiem Buddy, przed którym codziennie muszą modlić się członkowie rodziny. Udekorowany jest kwiatami i zawiera genealogię rodziny Pali się kadzidła. Przez palenie kadzidła oddaje się cześć swojemu bogu. Wieczorem modłą się i 5 razy wypowiadają codziennie na nowo budzę się do życia". Miejscem modlitwy jest pomieszczenie zwane Pagoda Składa się tam ofiarę z pożywienia dla Buddy Uczcie ofiarnej jedzenie podzielone jest między biednych. Mnisi mają l/10 z ofiar, żyją w klasztorach. Jest to życie zakonne z regułą i porządkiem i bardzo wysoko są cenieni wśród wyznawców buddyzmu.
Na kanwie buddyzmu powstawały różne sekty:
• Hinduizm
• Szintoizm
• Ezoteryzm
• Buddyzm japoński
W Buddyzmie wyróżniamy 4 okresy:
• Pierwotny (przedkanoniczny)
• Hinajana (mały wóz, kanoniczny)
• Machajana (wielkiego wozu)
• Tantryczny (diamentowy wóz)
Okres pierwotny; działa Budda i tworzy podstawy do tej filozofii życia. Drogą jest szeroko pojęte cierpienie. Cierpieniem jest także to, jeżeli czegoś chcemy a nie mamy. Wyzwolenie z tego cierpienia możemy osiągnąć na podstawie poprzedniego życia i dzięki wysiłkowi. Jest to okres bez rytuałów, mnichów. Budda głosił równość wszystkich ludzi i osiągnięcie nirwany, jeżeli będzie się kroczyć drogą Buddy.
Okres hijany; w buddyzmie nie uznajecie pojęcia Boga stwórcy, bo świat jest odwieczny, a zbawienie osiąga każdy sam, bez pomocy innych. Kształtuje się pojęcie modlitwy, ale nie ma pojęcia modlitwy za kogoś. Każdy modli się sam za siebie. Jest to zaprzeczenie stałej i niezmiennej duszy, bo wszystkie fenomeny są nietrwałe.
Okres machijany; czas złotego rozkwitu. Punktem fundamentalnym są dwa aspekty • Wiara w istnienie wszechwiedzących istot • Wiara, że taką istotą był właśnie Budda Cały buddyzm opiera się na zaufaniu. To jest najpełniejszy rozkwit. Ci, którzy wyznawali buddyzm uważali, że w życiu trzeba się kierować czterema szlachetnymi prawdami:
- życie składa się tylko z cierpienia, bo każde szczęście przemija;
- cierpienie powstaje w wyniku ludzkiej żądzy (pragnień)
- cierpienie następuje, zanika gdy ginie żądza
- jedyna droga prawdy prowadząca do szczęścia to szlachetna ośmiostopniowa stopniowa ścieżka.
Buddyzm tantryczny; cierpienie dla buddystów to każdy rodzaj niezadowolenia. Dopóki człowiek w swoim życiu nie pokona chciwości, to nie zazna zadowolenia w życiu. Gdy człowiek umiera niezadowolony, to jego dusza nie zazna spokoju. Musi wrócić na ziemię w jakimś innym wcieleniu i spełnić swoje pragnienie. Kto nie może ugasić tej chciwości to po którymś wcieleniu może być w stanie sansary, częściowego szczęścia.
Wymagane jest 5 przykazań:
- Nie wyrządzaj krzywdy istotom żywym,
- Nie bierz tego, co nie zostało ofiarowane
- Nie cudzołóż
- Mów zawsze prawdę
- Nie wolno spożywać żadnych napojów odurzających Dla mnichów istnieje 5 ograniczeń:
• Nie jedz w porze zakonnej
• Nie bierz nigdy udziału w rozrywce • Nie używaj wygodnego posłania • Nie przyjmuj żadnych pieniędzy złota i srebra • Nie dbaj nigdy o swoją urodę,
Tipitaka
Jedna z ksiąg świętych buddyjskich. Zebrana na wzór księgi mądrościowej w uniwersalizmie chińskim, jako święta księga. Pierwsze kazanie Buddy odbyło się w Benares. Budda ma receptę na szczęście, może uwolnić człowieka od cierpienia i jest on człowiekiem oświeconym. Nazwane to było kołem nauki buddyjskiej; kanon palijski i jest on po części nazwany tipitaką. Dzieli się na 4 części:
• Pitaka; kosz ogólny
• Wijana pitaka; kosz dyscypliny, zakonny • suptapitaka; kosz przypowieści • Abhidharma pitaka, kosz scholastyki dogmatycznej.
SZINTOIZM
Szinto – droga bogów
1980r. Ma 89mln:
Na Szintoizm buddyzm wywarł największy wpływ w kwestii życia pozagrobowego
Historia Szintoizmu:
Trzy okresy wg Alfreda Wysockiego:
1. Prehistoria – kończy się wprowadzaniem buddyzmu w Japonii 552r 2. Od 552r. Aż do końca XVIIIw → okres najbardziej burzliwy pod względem przelewu krwi. Buddyzm walczy z Szintoizmem 3. 1868 – przywrócenie władzy cesarskiej Moment kiedy chciano rozdzielić buddyzm i szintoizm, lecz czysty i zreformowany szintoizm stał się religią państwową a z buddyzmu tworzyło się wiele odłamów (sekt)
Na dzisiaj wyróżniamy 3 formy szintoizmu:
1. Szintoizm rodzinny → realizowany przez religię hamidano → wizerunek i kult przodków rodzinnych 2. Szintoizm wioskowy → stosowany w momentach uroczystych 3. Kult państwowy → odnoszący się do całego państwa i cesarstwa
Księgo Szintoizmu
Literatura zawierająca mity i legendy o ludności japońskiej 1. Nowito – zaklęcia, liczy 50 ksiąg 2. Kadziki – zapis rzeczy dawnych lub historii 3. Mihongi – kronika lat spisana w języku chińskim
Problemy bogów w szintoizmie:
Japonia zawsze miała dużo bogów, legend, opisów, mitów. Bogów nazywamy Kami.
Każdy żywioł miał swoje bóstwo czy boga.
Często zacierano granice między tym co ludzkie, a tym co boskie. Nawet najbardziej prosty człowiek po śmierci staje się Kami. Naród japoński jest zwarty i jednolity pod względem społecznym. Symbolem jedności jest cesarz. W Japonii nigdy nie obalono cesarza. Cesarz nie składał ofiary, lecz mógł ją tylko przyjmować. Cesarz Hirohito zniósł swoją boskość.
Kult w Szintoizmie:
Nie ma posągów, są w świątyniach przedmioty symbolizujące bóstwa. Liturgie składają się z:
- czytania liturgiczne
- modlitwy
- rytualne oczyszczenia w świątyni
Największe święta:
Koniec czerwca i grudnia → święta Ohanii – oczyszczenie Kapłan się żonaci i jest to funkcja dziedziczna. Strój kapłana: czarna czapka, biała szata, laska. Zmarłym składa się z pokarmów, napojów, rzeczy. Przedstawiciel cesarza składa raz w roku ofiary.
WIERZENIA I WSKAZANIA MORALNO – ETYCZNE Dwa elementy, które są wskazaniami:
1) świat przyrody (mity, opisy)
2) państwo japońskie ma elementy boskie (państwo jest wydarzeniem Boga)
Szintoizm do dziś utrzymuje się w narodzie o wysokiej kulturze duchowej. Przekonanie o fizycznej obecności przodków zmarłych. Ważny jest problem życia moralnego. Nieszczęście człowieka utożsamiana z grzechem
Odłamy Szintoizmu:
Sekty bardzo mocno bazują na tradycji narodowej.
1. Tenerikio – nauka niebiańskiego rozumu 2. Omoto – kijo – nauka o początku
BUDDYZM JAPOŃSKI
Buddyzm do Japonii dotarł przez Korę w 552r.n.e. Był zabarwiony konfucjanizmem.
XVIII – mocny rozwój buddyzmu japońskiego. Świątynia składa się z oddzielonych pauzlonów. Najmniej dominuje szkoła Zen (1243r.) XIII., szkołą medytacji → najlepiej się teraz rozwija.
Uniwersalizm chiński
Uniwersalizm – pogląd wg, którego cały wszechświat jest ośrodkiem wszystkiego.
Uniwersalizm chiński chciał wprowadzić harmonię. Na czele tego wszystkiego stoi władca → syn nieba. Podstawę uniwersalizmu jako religii jest Tea → droga, to szlak. Uniwersalizm chiński można by nazwać Teaizmem. Uniwersalizm chiński rozdzielił się w VI w.n.e. na:
- Konfucjonizm - Konfucjusz
- Teaoizm – Lao – Tse (założyciel) Starożytni chińczycy pracowali tylko na roli. Dominuje element życiodajnych sił przyrody.
Konfucjonizm
Potężne państwo z dużą liczbą urzędników.
Konfucjusza nie interesowały sprawy metafizyki, przedstawiciel filozofii etyki, nie zagłębiał metafizyki. Zachęcał do kierowania się zasadami cnoty. Głównie miejsce zajmuje przywiązanie, sprawiedliwość, wierność.
V podstawowych cnót:
1. Humanitarność
2. Uczciwość
3. Życie etyczne
4. Budzenie zaufania
5. mądrość człowieka
Potępił fantastyczne dociekania na temat bóstw. Często uważa się Konfucjusza za filozofia, ale nie mówi się o nim w filozofii religii. Rozwinął się w Korei, Japonii, Wietnamie.
Kanon ksiąg konfucjońskich zawiera V ksiąg:
1. Księga przemian
2. Księga pieśni
3. Księga dokumentów
4. Księga wiosny i jesieni
5. Księga obyczajów
Taoizm
Twórcą jest Lea – Tse (VI w. n.e.)
Napisał: „O prawie świata i jego działaniu” Teoizm był zainteresowany problemami etycznymi, obyczajowymi, państwowymi. Właściwa droga Tea, polega na postrzeganiu zasad etycznych i polityczna realizacja. Ideałem Lao – Tse jest małe państewko i życie bez broni.
Taoizm przejął niektóre cechy buddyzmu np. studia i medytacja. Problem mnichów. Na terenie Chin znany był buddyzm, który był mocno zwalczany.
Problem kultu w Chinach w uniwersalizmie:
Składanie ofiar niebu i innym bóstwom. Życie jest napełnione obrzędowością. Po narodzeniu dziecka lampa świeci się przez 8 pierwszych dni i chroni ona dziecko. Dopasowywanie się człowieka do cyklu z przyrodą aby być w harmonii z całym kosmosem
Wskazania etyczne:
- złoty środek w postępowaniu
- życie każdego powinno kierować się zasadami moralnymi
- wszyscy poddani uczestniczą w szczęśliwym życiu władcy
- cały kosmos nieustannie przechodzi cykl powstawania → trwania → przemijania
• 633r. w chinach pojawiło się Chrześcijaństwo
• XIII w. pojawił się katolicyzm
• 1846r. cesarz Chin pozwala na swobodne krzewienie wiary
• 1940r. ponad 3mln katolików w Chinach
• 1807r. ponad 0,5 mln protestantów
Obecnie oficjalnie istnieje tylko kościół Narodowy. Nie ma łączności z papieżem
Wygenerowano: 2006-11-06
humanistyczne
darmowe wypracowania i ściągi - szkoła i studia