CHRZEŚCIJAŃSTWO
Religia monoteistyczna i uniwersalistyczna, której istotą jest wiara w Jezusa Chrystusa i przez niego założona. Jest najliczniejsza - 37% wyznawców świata. Sekt i wspólnot nawiązujących do Chrześcijaństwa jest ok. 1 mld
Główne prawdy wiary
Credo odmawiane podczas mszy św. Zbudowany jest z dogmatów wiary (WIERZĘ W JEDNEGO BOGA. OJCA WSZECHMOGĄCEGO. STWRZYCIELA NIEBA I ZIEMI. WSZYSTKICH RZECZY WIDZIALNYCH I NIEWIDZIALNYCH...).
1) Historia
Chrześcijaństwo powstało w I w. n. e. w łonie ówczesnego judaizmu, jako wynik działalności Jezusa, jego nauczania, czynów, śmierci oraz zmartwychwstania, które od początku stanowiło g), tezę wiary chrześc. i motyw działania pierwszych chrześcijan Pierwsza wspólnota chrzęść, powstała w Jerozolimie po Zesłaniu Ducha Świętego (prawdopodobnie 30 r. n.e.), była skupiona wokół 12 apostołów z Piotrem na czele i praktykowała chrzest. Eucharystię i życie wspólnotowe, misjonarze chrzęść, zwracali się do Żydów w kraju Izraela i w diasporze, ale również do pogan, wśród których osiągnęli większe sukcesy (zwł. św. Paweł), po wojnie żyd (66-70 r.) nastąpiło zupełne zerwanie między judaizmem a chrześcijaństwem. Nazwa chrześcijanie (od Chrystusa) powstała w Antiochii Syryjskiej w pół. I w. Chrześcijanie tworzy i wspólnoty lokalne, a zarazem mieli świadomość przynależności do jednej rei. wspólnoty wiary i życia w Chrystusie ( Kościół). Tradycja o Jezusie oraz wiara i życie pierwotnego chrześcijaństwa znalazły wyraz w spisanych w 2 pot. I w. księgach Nowego Testamentu, który; wszedłszy do kanonu Biblii stanowiły odtąd podstawę chrześcijaństwa. Po śmierci apostołów ukształtowała się zasada jednoosobowego przełożeństwa w gminach chrześcijańskich.
2) Doktryna i znaczenie
Chrześcijaństwo odwołuje się do Objawienia otrzymanego od Boga, którego pełnią jest osoba i nauczanie Jezusa, przekazuje je tradycja chrzęść., zwł. zawarta w Biblii, która jest podstawą wiary i teologii, chrześcijaństwo uznaje tez możliwość odkrycia Boga i zasad moralnych drogą rozumową, z istnienia i natury świata Główne punkty doktryny, uznawane przez większość wyznań chrzęść., są zawarte w wyznaniach wiary, zwłaszcza Credo nicejsko-konstantynopolitańskim i mszalnym) z 381 i w przyjmowanym przez chrześcijaństwo zachodnie Składzie apostolskim. Na treść chrześcijaństwa składają się prawdy wiary i zasady moralne, społeczność Kościoła z liturgią i sakramentami oraz indywidualne życie duchowe; składniki te są traktowane łącznie, z podkreśleniem uczestnictwa osobowego i konieczności sto; rwania doktryny w praktyce Chrześcijaństwo głosi wiarę w jednego Beja w 3 Osobach (Bóg Ojciec, Syn Boży i Duch Święty), czyli Trójcę Świętą Wobec wszystkich innych bytów Bóg jest Stwórcą i Panem; Nauczanie chrześcijańskie opiera się na Biblii - zbiorze pism objawionych przez Boga a spisanych przez ludzi na przestrzeni wieków Jest w niej zawarta historia świata. nauczanie, prawo, historia życia Jezusa, zapis jego Dzieła oraz opis początków chrześcijaństwa. Niektóre Kościoły chrześcijańskie opierają swoje nauczanie tylko na Biblii inne zaś dodają do niego stworzoną przez lala tradycję.
Podstawowe zasady życia chrześcijańskiego są spisane w tekście Dziesięciorga Przykazań, a rozszerzone w Kazaniu na Górze (przede wszystkim w błogosławieństwach)
3) Kościoły:
Kościół wschodni
Prawosławie uznaje wyłącznie ważność uchwał siedmiu pierwszych soborów powszechnych (po VII soborze powszechnym nie zwoływano już na wschodzie żadnego więcej). Oznacza to, że kościoły te nie uznają szeregu dogmatów Kościoła rzymskokatolickiego (m.in. Dogmatu o pierwszeństwie apostoła Piotra, o Duchu św., o czyśćcu, o niepokalanym poczęciu i o wniebowzięciu N M P.) Kościół zachodni Gdy nastąpiło uniezależnienie się kościół w reformowanych od struktur instytucjonalno- organizacyjnych kościoła rzymskokatolickiego, kościół zachodni niósł za sobą kolejne odrębności doktrynalne, kościoły reformowane większy nacisk kładły na duchowy i niewidzialny aspekt Ciała Chrystusowego, co oznacza m.in. pomniejszenie rangi kościoła pretendującego do stanowienia społeczności widzialnej i jurystycznej, jedność w miłości, wolność w Chrystusie oraz uznały Biblię za jedyne źródło boskiego objawienia (co oznacza pomniejszenie roli tradycji kościelnej, decyzji soborów, orzeczeń biskupów, świadectw ojców kościoła), ponadto przyjęły one szereg swoich dogmatów (min. O usprawiedliwieniu przez wiarę oraz o powszechnym kapłaństwie wiernych).
Kościół starożytny - do roku 755.
Kościół w epoce starożytnej mimo przeszkód i trudności rozwijał się niezwykle szybko. Po edykcie mediolańskim Kościół na zachodzie i północy wchodzi w bliższy kontakt z ludami słowiańskimi. Cała południowa i zachodnia Europa staje się przynajmniej zewnętrznie i publicznie chrześcijańska. Kres zdobyczom w Azji i Afryce oraz wyrugowanie kościoła z tych krajów przynoszą podboje arabskie w VII w. W okresie tym nastąpił rozwój katolickiego piśmiennictwa.
Kościół średniowieczny - 755 do 1517 roku Chrześcijaństwo w tym okresie spotkał potrójny cios: ze strony najazdów barbarzyńskich na zachodzie, ze strony wielkich herezji na wschodzie, najdotkliwszy ze strony Arabów, którzy zatamowali rozszerzanie się kościoła, a nade wszystko oderwali od niego olbrzymie połacie azjatyckie i afrykańskie.
W 1054 roku następuje oderwanie się Wschodu, skutkiem czego, ta część Europy zostaje wyłączona spod wpływów kościelnych. Od tej pory istniały dwa kościoły chrześcijańskie: katolicki (rzymski) i prawosławny (bizantyjski). W Średniowieczu cała Europa pozostawała pod dominacją kościoła zarówno pod względem politycznym jak i kulturowym.
Kościół nowożytny - do roku 1914
Głośne wołanie o konieczną reformę, łączenie z coraz bardziej wzbierającymi fałami niezadowolenia doprowadziło do wybuchu wielkiej rewolucji religijnej. Powstała ona najpierw pod wpływem Lutra, w Niemczech, a potem zalała ca}ą Europę. Nastąpiło oderwanie się znacznej części zachodu Europy od Rzymu, powstał protestantyzm.
Kościół współczesny
Kościół odpowiadając na znaki czasu do pewnego stopnia zdołał w okresie międzywojennym ukształtować nowe idee, dotyczące świadomości o sobie samym i swoim posłannictwie w świecie. Przełomem był Sobór Watykański II. Dzieje najnowsze rozpoczyna pontyfikat Benedykta XV, którego zasługą jest, że nie oglądał się na to co było kiedyś, lecz zajął się teraźniejszością, przyszłością kościoła.
Dzieje najnowsze dzielimy na:
Okres pierwszy-(1914 - 1958) - to okres zniszczenia i odbudowy Kościoła Okres drugi - (1958 - 1978) - to czas Soboru i odnowy Kościoła
3) Jezus Chrystus
Jezus Chrystus, wg chrześcijaństwa druga osoba Trójcy Świętej, Syn Boży, Bóg, który dla zbawienia ludzi stał się człowiekiem, założyciel religii chrześcijańskiej, urodzony w Betlejem w Judei, do 27 r. przebywał w Nazarecie, ochrzczony przez Jana Chrzciciela, rozpoczął nauczanie w Galilei, głosił bliskość Królestwa Bożego, wskazywał na konieczność radykalnej przemiany życia w duchu wiary i miłości; około 30 roku pojmany i skazany na śmierć krzyżową; wydarzenia jego męczeńskiej śmierci i zmartwychwstania, przekazane w Ewangeliach, stały się centralnym motywem myśli i fundamentem wiary chrześcijańskiej.
1. Opis istnienia Chrystusa – Józef Flawiusz „Świadectwa żydowskie”, „Starożytności żydowskie”.
II księga żydowska – Talmud, pogardliwie wyraża się o Chrystusie.
2. Świadectwo rzymskie na historyczność Chrystusa
- Tacyt, um. 119r.
- Swetoniusz, um. 160r.
- Pliniusz Młodszy, um. 114r.
3. Świadectwa Chrześcijańskie, Nowy Testament, listy św. Pawła, Dzieje Apostolskie
Te trzy świadectwa zgodne są w tym, że Chrystus jest postacią historyczną. Urodził się na peryferiach miasta rzymskiego (Palestyna), dokładnie w Betlejem. Został ukrzyżowany za cesarza Tyberiusza, którego namiestnikiem był Poncjusz Piłat.
Wiara w boskie pochodzenie Chrystusa jest charakterystyczna dla wszystkich odłamów.
4) Biblia
- Stary Testament – 45 ksiąg – powstał od XXII do II w. p. n. e. Najstarsze księgi to: Tora i Księgi Mądrościowe
- Nowy Testament – 27 ksiąg powstały w II połowie I w. p. n. e.
Katolicy i Protestanci szczególnie wyróżniają ewangelię wg Mateusza, Marka, Łukasza, Jana Prawosławie wykorzystuje listy św. Pawła
Trzy etapy powstawania Biblii:
1. etap działalności Chrystusa
2. działalność apostołów
3. redakcje tekstów przez ewangelistów
5) Odłamy:
Podział rozpoczął się w VII w. Najbardziej podzielił się kościół prawosławny. Każdy kościół posiada różnice doktrynalne, zarządu, administracji, organizacji, instytucjonalizacji.
Istnieją 3 wielkie rodziny chrześcijańskie:
- Katolicy
- Prawosławni
- Protestanci
i inne
- kalwini
- anglikanie
- luterani
Nazwa kościoła rzymsko-katolickiego dotyczy chrześcijan, którzy zachowują łączność z biskupem Rzymu jako następcą Św. Piotra. Od wspólnoty z Rzymem odłączyli się • W XI w. chrześcijanie Wschodu (prawosławni) • W XVI w. w okresie reformacji - luteranie, kalwini, anglikanie.
Ponieważ istotna różnica między podzielonymi chrześcijanami zasadza się głębiej wizji Kościoła, dlatego trzeba rozważyć obecnie katolicką naukę o Kościele.
Miejsca modlitwy
Protestanci – Zbur
Prawosławie – Cerkiew
Katolicy – Kościół
Wszyscy wierzą (Prawosławni, Protestanci i Katolicy):
- w Boga Ojca, Stworzyciela świata
- Chrystus jest mesjaszem
- przyjmują, że Chrystus był Żydem
- przyjmują historyczność istnienia Chrystusa
- Chrystus umarł na krzyżu, miał ze sobą uczniów, ci uczniowie widzieli, że został pochowany
- Bóg jest obecny w Duchu Świętym
- Po śmierci możemy współistnieć z Bogiem
Prawosławni mówią, że Bóg istnieje w tajemnicy.
Protestanci nie wierzą w zmartwychwstanie.
Arianie nie przyjmują istnienia bóstwa i Trójcy Świętej.
Świadkowie Jehowy uważają, że Chrystus to anioł zamieniony w człowieka.
Katolicy odmawiają Wierzę w Boga.
Prawosławni też, ale po soborze Nicejsko – Konstantynopolskim jest bardziej rozbudowany
Przywódcy duchowni
- Protestanci odrzucają prymat papieża. Duchownym przywódcą jest pastor
- Przełożeni Prawosławnych to Pop, biskupi i patriarchowie – sami decydują czy żyją w celibacie czy nie. Dla mnichów zalecany jest celibat. Podział jest b. Mocny i liczny.
- Kościół Katolicki – ksiądz
Wszyscy przyjmują chrzest. Jest warunkiem przystąpienia do wspólnoty kościoła. W Prawosławiu chrzest połączony jest z bierzmowaniem.
Wszystkie wspólnoty zalecają swoim wyznawcom udział w zgromadzeniach liturgicznych Protestanci – liturgia Słowa Bożego; Nabożeństwo Katolicyzm – Eucharystia Prawosławni – Boska Liturgia
Święta:
Wspólne święta
- Boże narodzenie – Gregoriański
- Prawosławny – Juliański 10 dni po nas (6 I Wigilia)
- Protestanci – zbliżony do naszego
- Wielkanoc – święto życia, światła, zmartwychwstania
- Element I Komunia
- Ojcze Nasz
Prawosławie – mocny kult maryjny
Protestanci – nie wierzą w Matkę Bożą. Przyjmują fakt historyczny. Nie przyjmują dogmatów Maryjnych.
6) Znaczenie i symbolika chrztu, eucharystii, bierzmowania, pokuty, namaszczenia chorych, kapłaństwa w Kościele rzymsko – katolickim chrzest, w chrześcijaństwie pierwszy z siedmiu sakramentów, ustanowiony przez Jezusa Chrystusa, udzielany przez zanurzenie lub polanie chrzczonego wodą w mnę Trójcy Świętej; przez chrzest człowiek otrzymuje od Boga łaskę uświęcającą i zostaje członkiem Kościoła; sakrament ten zmazuje grzech pierworodny, a w przypadku człowieka dojrzałego — wszystkie grzechy wcześniej popełnione; sakramentu chrztu udzielają biskupi, kapłani i diakoni, a w wyjątkowych przypadkach może go udzielić każdy człowiek (nawet nie ochrzczony),
bierzmowanie, jeden z sakramentów, który udoskonala laskę chrztu, utwierdza w wierze, umacnia więź z Kościołem i włącza w pełni daną osobę w posłannictwo Kościoła
komunia święta, nazwa najważniejszego, obok chrztu, sakramentu, przez który wierni jednoczą się z Jezusem Chrystusem spożywając w czasie mszy chleb i wino konsekrowane (przemienione) w prawdziwe ciało i krew Jezusa Chrystusa.
namaszczenie chorych, sakrament chorych, dawniej — ostatnie namaszczenie, sakrament udzielany osobom poważnie chorym oraz w podeszłym wieku; polega na namaszczeniu poświęconym olejem wybranych miejsc na ciele chorego; namaszczeniu chorych towarzyszy spowiedź oraz komunia święta
pokuta, w chrześcijaństwie postawa charakteryzująca się skruchą, żalem za popełnione grzechy i wolą pojednania z Bogiem, czego przejawem jest m.in. spowiedź (dawniej zw. sakramentem pokuty ).
kapłaństwo, w Kościele katolickim, prawosławnym i anglikańskim sakrament, zwaną tez sakramentem święceń, w kapłaństwie służebnym (urzędowym) uczestniczą diakoni, prezbiterzy i biskupi.
7) Znaczenie i symbolika chrztu, eucharystii, bierzmowania, pokuty, namaszczenia chorych, kapłaństwa w Kościele prawosławnym Kościół prawosławny uznaje siedem sakramentów, będących widzialnymi znakami przekazywania wiernym łaski Bożej. Są nimi: chrzest, bierzmowanie, spowiedź. Eucharystia, małżeństwo, kapłaństwo i sakrament chorych (namaszczenia olejkiem) Eucharystia przyjmowana jest pod dwoma postaciami: Ciała i Krwi. Do Eucharystii używa się chleba kwaśnego (tzn. wyrośniętego). Dzieci od chwili chrztu i bierzmowania (sakramentów tych udziela się jednocześnie) przystępują do Eucharystii. Kapłanów i diakonów nie obowiązuje celibat chyba, że decydują się na życie mnisze lub przyjęli święcenia przed małżeństwem. Biskupi są powoływani ze stanu zakonnego Prawosławni żegnają się nie całą dłonią, lecz trzema palcami, symbolizującymi Świętą Trójcę, natomiast dwa ostatnie palce symbolizują Chrystusa w dwóch naturach. Na terenie Polski językiem liturgicznym jest cerkiewno-słowiański, aczkolwiek istnieją parafie gdzie nabożeństwa odprawiane są po polsku
8) Znaczenie i symbolika chrztu i eucharystii u luteranów
Luteranizm nie uznaje kapłaństwa jako sakramentu, natomiast widzi potrzebę i celowość działania tzw predykantów, czyli nauczycieli, których zadaniem jest nauczanie prawd wiary zgodnie z Biblia i Dużym katechizmem M. Lutra, oraz udzielanie wiernym sakramentów, z których uznaje tylko chrzest i komunie (nazywana także Wieczerza Pańska) Odrzuca również celibat księży i celowość istnienia zakonów. W liturgii luteranizm odrzuca wszelkie przejaw) kultu rzeczy, jak czczenie obrazów, relikwii, procesje i pielgrzymki oraz kult świętych. Chóralne śpiewanie psalmów, przetłumaczonych m.in. przez Lutra, zastąpiło muzykę organową, a zamiast łaciny wprowadzono do nabożeństw język narodowy danego kraju (miało to duże znaczenie dla rozwoju kultur narodowych Europy).
9) Znaczenie i symbolika chrztu i eucharystii u kalwinów Kalwinizm ze względu na surowość obyczaju i kultu stał się źródłem purytanizmu, potępiał on bowiem zabawy, tańce, gry hazardowe, nakazywał aktywną służbę Bogu. Ograniczył święta religijne wyłącznie do niedzieli. Spośród sakramentów uznał tylko chrzest i komunię.
Chrzest Jest całkowitym zmazaniem grzechu pierworodnego, ponieważ dokonać jego może jedynie wiara (chrzci się dzieci), Koncepcja eucharystii głosi, że chleb i wino nigdy nie staną się ciałem i krwią Chrystusa, a są one narzędziem i środkiem, poprzez które uczestniczący w Eucharystii rzeczywiście łączy się z substancją Chrystusa, substancją tą nie jest ciało, lecz istota ludzkiej natury Chrystusa.
10) Różnice liturgiczne między Kościołem rzymsko-katolickim, a prawosławnym Różnice między prawosławiem z kościołem rzymskokatolickim zawarte są w sprawie dogmatów. Prawosławie nie uznaje dogmatów katolickich po 7 soborze watykańskim. Od X w. następuje rozłam kościoła. Przyczyna podziału są różnice w:
• Pochodzeniu ducha świętego (pneumonologia) • Pierwszeństwo Apostoła Piotra w stosunku do innych Apostołów • Czyściec ( w prawosławiu brak) • Niepokalane poczęcie Najświętszej Maryi Panny (Maryja bez grzechu
pierworodnego)
• Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny Kościół instytucja pośrednicząca między Bogiem a człowiekiem Prawosławie odrzuca dogmaty ustanowione przez Kościół rzymskokatolicki uważa, że takie zagadnienia. Jak ustroi Kościoła, natura człowieka, sprawa sakramentów św. wykraczała poza sferę dogmatów W przeciwieństwie do katolicyzmu odróżnia to, w co wierzyć trzeba koniecznie, od tego, w co warto wierzyć i w co wierzyć można, czyśćcu.
11) Różnice liturgiczne między Kościołem rzymsko-katolickim a protestanckim Kościół protestancki odrzuca spowiedź indywidualną, uznaje jedynie dwa sakramenty Odrzuca kult świętych, relikwii, odpust, zakony, celibat. Protestanci nie mają szacunku do Najważniejszego Sakramentu.
12) Dogmaty wiary Kościoła rzymsko - katolickiego; ich powstanie i rozumienie (znaczenie dogmatów ogłoszonych w XIX i XX wieku) Dogmat - w pierwotnym chrześcijaństwie używano go na oznaczanie zasad wiary obowiązujących wszystkich wiernych. Później zaczął oznaczać zasadę teologiczną podaną przez kościół do wierzenia jako niewzruszoną prawdę, która nie może podlegać żadnej dyskusji. Dziś w Kościele katolickim oznacza doktrynę (część teoretyczna systemu religijnego) zawartą w objawieniu boskim przekazywaną przez nauczycielski urząd kościoła w nauczaniu zwyczajnym lub uroczystym.
Przyczyny rozwoju dogmatów:
1) Duch Święty obecny w Kościele zrusza go do formułowania w miarę istniejących potrzeb coraz to nowych dogmatów, a przede wszystkim reinterpretacji już istniejących
2) Rozum ludzki, którego istotną funkią jest ekspansja poznawcza. Rozum oświecony wiarą i światłem Ducha Świętego
3) Życie Kościoła. Jest to przyczyna stwarzająca nowe pytania, które Kościół musi odpowiedzieć
4) Błędy i herezje- wymagają reinterpretacji pewnych prawd, ich zgłębienia, w dalszej perspektywie przyczyniają się do rozwoju dogmatów
5) Dogmat podlega coraz głębszemu poznawaniu i w skutek tego nieustannemu rozwojowi oraz jest przedmiotem badań teologii systematycznej zwanej dogmatyką.
Teologia dogmatyczna zajmuje się rzeczywistością Bożą, Bogiem. Ściślej mówiąc tym co Bóg chciał nam o sobie objawić. Źródłem i teologii dogmatycznej jest Objawienie na które składają się Pismo Święte i Tradycja.
Procedura ustanawiania i ogłaszania dogmatów w różnych religiach i kościołach kształtuje się rozmaicie. W Kościele katolickim do połowy XIX w. dogmaty uchwalano na soborach powszechnych potem ogłaszano je przez orzeczenia papieskie. Naukę dogmatyczną Kościoła zdefiniowano na soborze w Nicei, (325r.), i w Konstantynopolu (3 81 r.), a potem na soborze trydenckim i 1545-1563)
DOGMATY OGŁOSZONE W XIX i XX WIEKU
W 1854 roku papież Pius IX ogłosił dogmat o niepokalanym poczęciu Maryi, w 1870 Sobór Watykański I uchwalił dogmaty o prymacie i o nieomylności papieża, a w 1950r. Pius XII ogłosił dogmat o Wniebowzięciu Maryi.
Wygenerowano: 2006-12-06
humanistyczne
darmowe wypracowania i ściągi - szkoła i studia