Kierunki filozoficzne w XVIII wieku
Kierunki filozoficzne w XVIII w.:
- Empiryzm - (empiria - doświadczenie);
prekursorem był angielski filozof Francis Bacon
kładł nacisk na rolę doświadczenia w procesie poznawania świata, odrzucając to wszystko, czego nie da się potwierdzić praktycznie;
- Racjonalizm - twórcą był Kartezjusz ("Rozprawa o metodzie");
przywiązywał on szczególną wagę do roli rozumu w poznawaniu prawdy, był zwolennikiem systematycznego, rozumowego ładu w dochodzeniu do prawdy, odrzucał wszelkie uprzedzenia i przesądy;
przedstawicielami tego kierunku byli Wolter oraz Denis Diderot;
- Deizm - owoc racjonalizmu przeciwstawiającego się wiedzy objawionej i dogmatom wiary;
deiści uznawali istnienie Boga jako stwórcy świata, uznawali też wagę nakazów moralnych płynących z religii, odrzucali objawienie i wyznaniowe formy wiary;
deistami byli Diderot oraz Wolter, obaj walczący z fanatyzmem religijnym;
- Ateizm - (lub materializm) pogląd odrzucający istnienie Boga; pojawił się w pismach francuskiego filozofa przyrody Paula Holbacha
- Irracjonalizm - pogląd filozoficzny głoszący, że rzeczywistość jest niedostępna poznaniu rozumowemu i odwołujący się do przekonań wyprowadzonych z intuicji, wiary, instynktu i tradycji;
wykształcił się pod koniec epoki oświecenia;
- sensualizm - źródłem wiedzy są wrażenia zmysłowe;
twórcą był John Locke
- twierdził, że człowiek rodzi się jako "czysta karta" (tabula rasa), czyli, że nie ma doświadczeń, wrodzonych idei czy zasad i kształtują się one dopiero w ciągu życia;
- Postawę ludzi oświeceniowych znamionował utylitaryzm - najwyższy cel postępowania to pożytek jednostki i społeczeństwa oraz humanitaryzm, optymizm i krytycyzm.
Wygenerowano: 2006-05-03