PODSTAWOWE ZABIEGI
RESUSCYTACJI KRĄŻENIOWO-ODDECHOWEJ
W RATOWNICTWIE WODNYM
NA PODSTAWIE WYTYCZNYCH POLSKIEJ RADY RESUSCYTACJI
Sekwencja działań w trakcie podstawowych zabiegów resuscytacyjnych u osób dorosłych:
1. Zapewniamy bezpieczeństwo prowadzenia akcji.
2. Sprawdzamy czy ratowany jest przytomny:
potrząsamy delikatnie za rękę osoby poszkodowanej (przy wyraźnym braku uszkodzeń kończyny) i zadajemy pytanie: “czy Pan / Pani mnie słyszy?”.
3. Jeśli osoba poszkodowana jest przytomna – układamy ją:
• w pozycji bezpiecznej, o ile nie ma urazów wykluczających takie ułożenie,
• w pozycji na plecach, jeśli zauważamy urazy ciała wykluczające ułożenie w pozycji bezpiecznej lub podejrzewamy uraz kręgosłupa w dowolnym jego odcinku.
4. Jeśli osoba jest nieprzytomna – układamy ja w pozycji na plecach i dokonujemy kontroli zawartości jamy ustnej. W przypadku zauważenia ciał obcych przeprowadzamy toaletę jamy ustnej.
5. Udrażniamy drogi oddechowe:
udrożnienie dróg oddechowych dokonujemy poprzez odchylenie głowy ratowanego w tył z jednoczesnym uniesieniem żuchwy lub w przypadku podejrzenia uszkodzenia kręgosłupa w odcinku szyjnym poprzez wysuniecie zębów żuchwy przed zęby szczeki (zabiegi te spowodują uniesienie się języka z tylnej ściany gardła, a co za tym idzie umożliwia prawidłowe wtłoczenie powietrza do płuc).
6. Przystępujemy do kontroli oddechu:
zbliżamy policzek do ust osoby poszkodowanej i staramy się wyczuć powiew oddechu na swoim policzku, usłyszeć szmery oddechowe lub zauważyć unosząca się klatkę piersiowa. Czynnościom tym poświęcamy maksymalnie 10 sekund.
7. Jeśli ratowany oddycha – układamy go w pozycji zgodnie z pkt.3. a następnie na bieżąco kontrolujemy czynności ważnych dla życia układów (oddechowego i krążenia), podejmując w razie potrzeby odpowiednie działania.
8. Jeśli ratowany nie oddycha – podajemy dwa skuteczne oddechy:
w zależności od możliwości stosujemy jedna z metod: usta-usta, usta-nos, usta-usta i nos, z użyciem maski lub worka resuscytacyjnego. O skuteczności podawanych oddechów świadczyć będzie wyraźnie unosząca się klatka piersiowa osoby poszkodowanej. W chwili, gdy oddech nie jest skuteczny, ponownie kontrolujemy zawartość jamy ustnej (przeprowadzamy toaletę), udrażniamy drogi oddechowe i ponawiamy próbę wykonania oddechu, czyniąc to maksymalnie 5 razy, aż 2 z oddechów okażą się skuteczne.
9. Przystępujemy do kontroli krążenia:
kontrole tętna przeprowadzamy na tętnicach szyjnych, poświęcając temu maksymalnie 10 sekund. U niemowląt kontrole tętna przeprowadzamy na tętnicy ramiennej.
10. Jeśli ratowany ma zachowane krążenie – prowadzimy sztuczne oddychanie, wtłaczając w zależności od możliwości:
• powietrze w objętości oddechowej 10 ml/kg masy ciała ratowanego, tak by klatka piersiowa wyraźnie się uniosła,
• tlen medyczny w objętości oddechowej 4-6 ml/kg masy ciała ratowanego, tak by klatka piersiowa delikatnie się uniosła.
U dorosłych oddech podajemy powoli, tj. przez około 2 sekundy, z częstotliwością około 12 oddechów na minutę. U dzieci poniżej 8 roku życia oddech podajemy powoli, tj. przez około 1-1,5 sekundy, z częstotliwością około 20 oddechów na minutę.
Kontynuujemy sztuczna wentylacje dopóki ratowany nie podejmie własnego oddychania.
Mniej więcej co minutę sprawdzamy tętno ratowanego, przeznaczając na to maksymalnie 10 sekund.
11. Jeśli ratownik nie wyczuwa tętna u ratowanego – przystępujemy do pośredniego masażu serca (pełnej resuscytacji krążeniowo-oddechowej):
U osób dorosłych wykonujemy sztuczna wentylacje i uciśnięcia klatki piersiowej w stosunku 2:15, bez względu na ilość ratowników prowadzących akcje.
U dzieci poniżej 8 roku życia wykonujemy sztuczna wentylacje i uciśnięcia klatki piersiowej w stosunku 1:5, bez względu na ilość ratowników prowadzących akcje.
Uciśnięcia klatki piersiowej wykonujemy z częstotliwością 100 razy na minutę. Głębokość uciśnięć mostka u osoby dorosłej wynosi 4-5 cm, a u dzieci 1/3 do 1/2 głębokości klatki piersiowej.
Uciśnięcia prowadzimy nasadą ręki po stronie dłoniowej. Palce powinny być odgięte lub splecione tak, by nie przylegały do powierzchni klatki piersiowej. Ratownik opada na klatkę piersiowa ratowanego ciężarem własnego ciała. Należy pamiętać, by w trakcie wykonywanego masażu nie zginać łokci, nie odrywać rąk od mostka w chwili zwolnienia ucisku, a ucisk wykonywać prostopadle do podłoża. Ucisk i zwolnienie ucisku powinny trwać jednakowo długo.
12. Kontrolujemy tętno ratowanego po około minucie prowadzenia resuscytacji tj. po czterech cyklach oddechowo-krążeniowych.
13. Jeśli tętno jest wyczuwalne - przystępujemy do kontroli oddechu.
14. Jeśli ratowany oddycha – układamy go w pozycji zgodnie z pkt.3.
15. Jeśli ratowany nie oddycha – prowadzimy sztuczne oddychanie zgodnie z pkt.10.
16. Jeśli ratownik nie wyczuwa tętna u ratowanego – kontynuujemy pełna resuscytacje krążeniowo-oddechową.
17. Resuscytacje prowadzimy do czasu:
• powrotu spontanicznego oddechu / krążenia,
• nadejścia pomocy lekarskiej i przejęcia przez nią resuscytacji,
• fizycznego wyczerpania ratownika.
Kiedy wezwać pomoc?
W obecnych czasach większość osób dysponuje własnym telefonem komórkowym (numer ratunkowy 112), wiec problem z wezwaniem pomocy teoretycznie występuje niezwykle rzadko. Jeśli ratownik nie jest sam w miejscu wypadku, powinien podjąć zabiegi resuscytacyjne, a pomoc powinna być wezwana natychmiast przez drugiego ratownika lub inną osobę. W hipotetycznej sytuacji, gdy ratownik jest sam w miejscu wypadku i nie może liczyć na wsparcie innych osób, powinien prowadzić zabiegi resuscytacyjne przez około 1 minutę, po czym wezwać pomoc telefonicznie lub udać się po nią, wracając jak najszybciej by kontynuować resuscytację.
UWAGI:
Przedstawione powyżej procedury prowadzenia zabiegów resuscytacyjnych dotyczą ratowania osób dorosłych oraz dzieci i niemowląt. Za dziecko uważa się osoby miedzy 1 a 8 rokiem życia. Niemowlęciem jest osoba poniżej 1 roku życia. Procedury resuscytacji noworodków zostały pominięte celowo, ze względu na znikomą ilość przypadków podejmowania przez ratowników wodnych takich zabiegów.
Wygenerowano: 2005-10-27