Definicje stresu
Istnieją 3 typy definicji stresu:
1) Stres, jako bodziec - sytuacje występujące w naszym otoczeniu mające
naturalną zdolność do wywoływania napięcia i silnych emocji.
Do teorii związanych z tym rodzajem definicji należą: Teoria Lazarusa i
Falkman, Ellio i Eisdorfer, Koncepcja Janisa, koncepcja sytuacji trudnych
Tomaszewskiego, regulacyjno-informacyjna teoria stresu Reykowskiego.
2) Stres, jako reakcja - zarówno fizjologiczna jak i psychologiczna będąca
odpowiedzią na działanie stresorów (sytuacji wywołujących stres). Do teorii
związanych z tym rodzajem definicji należą: Teoria Cannona - homeostaza,
Koncepcja Selyego (GAS, LAS).
3) Stres, jako proces lub transakcja - relacja między jednostką a otoczeniem:
Transakcyjny model Lazarusa, Koncepcja Antonovsky'ego, koncepcja Hobfolla.
Trzy typy reakcji na stres:
Dystres jest reakcją organizmu na zagrożenie, utrudnienie lub niemożność
realizacji ważnych celów i zadań człowieka, pojawia się w momencie
zadziałania bodźca, czyli stresora.
Eustres to stres mobilizujący pozytywnie do działania.
Neustres to bodziec dla danej osoby neutralny w działaniu, chociaż dla
innych bywa on eustresowy lub dystresowy
Radzenie sobie ze stresem (coping) to poznawcze i behawioralne wysiłki
skierowane na opanowanie, zredukowanie lub tolerowanie zewnętrznych lub
wewnętrznych żądań.
Biologia stresu
Stres wiąże się zwykle z nasileniem wydzielania kortykotropiny przez
przysadkę mózgową. Wysoki poziom tego hormonu pobudza korę nadnerczy
powodując intensywną produkcję glikokortykoidów - naturalnych sterydów,
które podnoszą wydajność organizmu i pozwalają na przystosowanie się do
warunków stresowych.
Fazy stresu:
Wg Selye'go stres przebiega w następujących fazach:
Faza alarmowa. Początkowa, alarmowa reakcja zaskoczenia i niepokoju z powodu
niedoświadczenia i konfrontacji z nową sytuacja.
Faza mobilizacji. Występuje pełna mobilizacja i wykorzystanie potencjalnych
możliwości jednostki.
Faza przystosowania (odporności). Organizm nauczył się skutecznie i bez
nadmiernych zaburzeń radzić sobie ze stresorem.
Faza wyczerpania. Uogólnione pobudzenie całego organizmu, co prowadzi do
przewlekłego stresu, bądź nawet do śmierci.
Objawy ostrego stresu:
Ř pobudzenie emocjonalne,
Ř wzrost ciśnienia krwi,
Ř przyspieszenie akcji serca,
Ř przyspieszenie oddechu,
Ř suchość w ustach,
Ř "gęsia skórka",
Ř wzrost stężenia cukru we krwi;
Wygenerowano: 2007-05-20