ŚCIĄGI.PL :: "Lament Świętokrzyski"

> Strona główna

Szukaj ściągi
Szukanie zaawansowane | Dodaj prace

Temat: "Lament Świętokrzyski"

Inne tytuły "Lamentu Świętokrzyskiego to: "Posłuchajcie, bracia miła" lub "Żale Marii pod krzyżem"

Jest to pierwszoosobowa wypowiedź, skarga Matki Boskiej płaczącej pod krzyżem Chrystusa. Przede wszystkim jednak jest to lament matki płaczącej nad synem, monolog najświętszej Marii Panny ujawniającej swe doznania w obliczu Syna umęczonego na Golgocie.

Chrystus jest tu ukazany nie jako syn boży, ale jako człowiek, ukochany syn Marii, tak jak ona sama, jest kobietą, matką opłakującą syna. Jej monolog uwydatnia ludzki wymiar matczynego cierpienia, jego skalę uczuciową: ból, bezsilność, zawiedzione nadzieje. Monolog ten z naturalnością i prostotą prawdy odwołuje się do wspólnoty uczuć każdego, kto może pojąć cudze, a niewinne katusze.

Dzięki ukazaniu "ludzkiego oblicza boskości" Marii, staje się ona o wiele bliższa odbiorcy, a jej zwrot do innych matek eksponuje ludzką wpólnotę odczuć i ludzki wymiar cierpienia.

Jest to nowatorski i zarazem o wiele mocniej przemawiający do człowiek sposób ukazania postaci boskich. W średniowieczu Bóg ukazywany jest bowiem jako Pan i stwórca wszystkiego świata, jemu podporządkowane są wszystkie sprawy na niebie i ziemi (Bóg jest najwyższym dobrem, człowiek zaś marnym prochem).

Lament inaczej nazywa się skargą lub żalem i taki jest właśnie charakter wypowiedzi Marii.

Żali się ona ludziom nad niesprawiedliwą śmiercią własnego syna. Już w pierwszych wersach podmiot liryczny mówi, iż chce się wyżalić:

"Posłuchajcie, bracia miła

Kcęć wam skarżyć krwawą głowę"

posłuchajcie bracia mili, chcę się wam poskarżyć, użalić, znaleźć współczucie dla znękanej głowy.

Cały utwór jest właśnie taką skargą.

Oprócz zwrotu do wszystkich ludzi Maria zwraca się jeszcze do Archanioła Gabriela, który niegdyś zwiastował jej, że będzie matką Syna Bożego:

"O anjele Gabryjele,

gdzie jest ono twe wesele"

oraz do wszystkich potrzebujących matek:

"Proścież Boga, wy miłe i żądne maciory."

Motyw cierpienia w literaturze średniowiecznej:

"Stabat Mater Dolorosa" - scena opłakiwania Chrystusa przez Marię (tak jak "Lament");
"Pieśń o Rolandzie”;
"Legenda o świętym Aleksym”;
"Dzieje Tristana i Izoldy” - tragiczna miłość.