ŚCIĄGI.PL :: Milość w literaturze

> Strona główna

Szukaj ściągi
Szukanie zaawansowane | Dodaj prace

Temat: Milość w literaturze

Milość w literaturze

Miłość towarzyszy człowiekowi od zarania dziejów. Wywiera ogromne znaczenie w jego życiu. Od dawna pobudza luidzi do działania, kształtuje ich postawę, skłania do poświęceń. Miłość jest też od dawna natchnieniem dla artystów i pisarzy.

Dzieje pięknej miłości, rzymskiego patrycjusza Winicjusza i cesarskiej zakładniczki Ligii, opisuje Henryk Sienkiewicz w powieści "Quo vadis ". Akcję dzieła toczy się za panowania cesarza Nerona. Dzieje miłości powiązane są z losami pierwszych chrześcijan w stolicy wielonarodościowego cesarstwa. Ligia jest już chrześcijanką a pod jej wpływem chrzest przyjmuje Winicjusz. W utworze tym oprócz miłości między ludźmi ważnym motywem jest też miłość do Boga. W imię tej miłości giną pierwsi chrześcijanie prześladowani przez rzymskie władze.

Dwa rodzaje miłości przedstawione przez dziewiętnastowiecznego pisarza odzwierciedlają wieczne pragnienia i dążenia ludzi - do miłości i szczęścia z ludźmi oraz do szczęścia i miłości wiecznej.

Inny model miłości, miłości do brata przedstawiony jest w "Antygonie" Sofoklesa. Tytułowa bohaterka poświęca własne życie, wbrew zakazowi władcy, króla Kreona, ale zgodnie z prawem boskim dokonuje obrzędu pogrzebania zwłok swojego umiłowanego brata Polinejka. Jest to miłość powiązana równocześnie z szacunkiem do prawa boskiego i tradycji.

Ludzie starożytni kochali życie samo w sobie, pragnęli żyć jego pełnią i czerpać z niego wszelkie radości, dlatego też czyn Antygony trzeba traktować jako wybór świadomy, jako wybór konieczny jako konsekwencja wyznawanych zasad, miłości do brata i obowiązującej tradycji.

Okres średniowiecza to czas wyciszenia, to epoka teocentryzmu i ascezy. Bóg zdominował życie ludzi średniowiecznych. Warta szacunku i naśladowania jest tylko miłość do Boga, miłość między ludźmi jest czymś gorszym. Starożytna swoboda demokracji ateńskiej i ograniczona swoboda cesarstwa rzymskiego zostaje zastąpiona surowym w swych prawach feudalizmem. "Każdy wasal ma swojego wasala", "każdy komuś służy i musi być komuś posłuszny." Każdy człowiek ma swoje miejsce i swoje zadania do spełnienia. O zadaniach tych decyduje suweren - władca ziemski, ale najwyższym władcą jest Bóg i miłość do niego ma być ostatecznym kryterium wartości człowieka. Miłość do Boga musi pociągać za sobą wyrzeczenia i może doprowadzić do całkowitego zapomnienia się, ale nagrodą za to może być świętość czyli bliskość Boga.

Jak wielka może być miłość do Boga, możemy przekonać się czytając "Legendę o świętym Aleksym". Aleksy to bogaty, rzymski ksiażę, który opuszcza żonę i dom, wyrzeka się majątku, staje się prawdziwym ascetą, bo ponad wszystko stawia miłość do Boga. Modląc się i umartwiając pragnie osiągnąć świętość.

Suweren - władca może oczekiwać, że każdy wasal będzie w imię miłości do niego gotów do wszelkich poświęceń. Takim wasalem jest Roland, średniowieczny rycerz i główny bohater "Pieśni o Rolandzie". Reprezentuje on model miłości do ojczyzny rozumianej jako państwo utożsamiane z królem. Za Francję, a w zasadzie za króla, oddaje życie w walce z Saracenami. Lojalny wobec władcy nawet w beznadziejnej sytuacji walczy, by ratować swój honor, a umierając prosi Boga o przebaczenie za popełnione grzechy. Ważnym elementem miłości do suwerena był właśnie honor, bo człowiek pozbawiony honoru nie miał już miejsca w swoim dotychczasowym świecie. Tylko śmierć, ale smierć z honorem mogła go zrehabilitować.

W literaturze średniowiecza spotykamy również piękną, czystą milość mężczyzny do kobiety (np. w pieśniach lirycznych). Spotykamy się również z namiętnością, która spala i zabija człowieka. Jest ona tematem legendy celtyckiej "Tristan i Izolda". Uczucie to trudno jest analizować, do jego wybuchu przyczyniają się bowiem nadprzyrodzone moce. Nie wynika ono z bliższego poznania, wzajemnego podziwu i szacunku bohaterów. Rodzi się po wypiciu, i to przez pomyłkę, cudownego napoju miłosnego w czasie podróży, kiedy to Tristan wiezie Izoldę, aby poślubiła jego władcę - króla Marka. Wzajemne pożądanie jest tak wielkie, że Tristan lojalny rycerz, łamie zasadę posłuszeństwa wobec pana i dochodzi do zbliżenia kochanków. Jest to więc miłość będąca zaprzeczeniem głoszonych ideałów.

Śledząc utwory "wieków średnich" spotykamy się również z modelem miłości najczystszej, cierpliwej, nie szukającej poklasku - miłości matczynej. W pieśni "Żale Matki Boskiej pod krzyżem" Maryja cierpi jak każda ziemska matka, która patrzy na krzywdę i ból swojego dziecka.

Modele miłości przedstawione w literaturze antycznej i średniowiecznej są aktualne do dnia dzisiejszego. Uległy jedynie drobnym zmianom, związanym z otaczająca nas rzeczywistością. Każda miłość, ale nie wyłącznie namiętność czy pożądanie, jest piękna i potrzebna człowiekowi. Każda wymaga poświęceń i wyrzeczeń, a kiedy już jest przynosi szczęście, radość ale czasami niesie ze sobą ból i cierpienie.

Wygenerowano: 2006-05-03

Dodaj pracę