ŚCIĄGI.PL :: Cechy eposu homeryckiego na przykładzie "Iliady" i "Odysei"

> Strona główna

Szukaj ściągi
Szukanie zaawansowane | Dodaj prace

Temat: Cechy eposu homeryckiego na przykładzie "Iliady" i "Odysei"

Cechy eposu homeryckiego na przykładzie "Iliady" i "Odysei"

Epos (inaczej epopeja) to główny gatunek epicki wykształtowany w starożytności, zastąpiła go później powieść. Epopeja jest rozbudowanym utworem wierszowanym przedstawiającym dzieje mitycznych, legendarnych lub historycznych bohaterów na tle wydarzeń przełomowych dla danej społeczności narodowej. W epopei na plan pierwszy wysuwa się fabuła, narrator wszechwiedzący i obiektywny - ujawnia się w inwokacji, całość zaś ujawnia z epickim dystansem.

Akcja utworu "Iliada" skupia się wokół jednego wątku, który zapowiedziany jest w pierwszych słowach inwokacji - "gniew Achilla". Cechy niektórych poematów Homera świadczą o tym, że istniały pierwotnie jako opowieści czy pieśni w formie ustnej (np. stałe epitety "szybkonogi Achilles" czy "gromowładny Dzeus" powtarzają się jako sygnały początku i końca wypowiedzianej kwestii), później zaś, gdy Grecy znali już pismo powstały eposy (kompozycja całości i jednorodny temat).

Epopeja antyczna w swych założeniach była utworem o budowie epizodycznej. Składała się z części, z których każda stanowiła odrębną jednostkę, część fabularną. Bohater epopei antycznej był kreowany na człowieka o charakterze ukształtowanym w sposób typowy dla okresu i środowiska w jakim żył, miał być tak wykreowany, aby był godny podziwu. W zakresie dotyczącym treści akcji epopei antycznej, toczyć się miała w okresie ważnych wydarzeń historycznych dla danego narodu.

Na plan pierwszy wysuwa się fabuła, narrator - wszechwiedzący i obiektywny ujawnia się w inwokacji. Styl podniosły, dostosowany do heroicznych czynów bohaterów, obfituje w realistyczne opisy ważnych przedmiotów i sytuacji. "Iliada" była przeznaczona do głośnej recytacji - pisana heksametrem składającym się daktyli lub spondejów. Narrator przedstawia wydarzenia z epickim dystansem, nie komentuje ich, nie ocenia. Rozbudowane porównanie tworzące obrazy poetyckie i podnoszące nastrój (pojedynek Achillesa z Hektorem). Dokładność opisu, każda sytuacja opisywana kolejno (nie przedstawia czynności równoczesnych). Każdy gest, szczegół. Bohaterowie są herosami - półbogami, są wyidealizowani. Inwokacja skierowana do bogów. Występuje paralelizm akcji - dwa ciągi wydarzeń, działalność ludzi i działalność bogów (realistyczny i nadzmysłowy). O końcowym wyniku decyduje przeznaczenie (Mojra), któremu podlegają zarówno ludzie jak i bogowie - Mojra jest wyrazem niezmiennego porządku świata. Brak wyraźnej granicy pomiędzy ludźmi i bogami. Bogowie nie przewyższają ludzi pod względem etycznym. Drobiazgowe tło polityczno-społeczne, ekonomiczne, historyczne.

Cechy epopei:

- występuje inwokacja

- porównania homeryckie (czyli rozbudowane - jedna część porównania jest samoistnym obrazem poetyckim)

- epitety złożone (przymiotnik + rzeczownik: gromowładny Zeus)

- pozycja narratora (ukazuje zdarzenia z dystansem, nie ocenia, nie krytykuje)

- dwie płaszczyzny zdarzeń (paralelizm - dwupłaszczyznowość - obok świata realistycznego występują wydarzenia fantastyczne, obok płaszczyzny boskiej występuje płaszczyzna ludzka, bogowie ingerują w świat ludzi)

- idealizacja, heroizacja człowieka

- obok bogów i ludzi występują herosi

- sceny batalistyczne i bitewne

- opisy pełnią funkcję retardacyjną - zatrzymują akcję

- Homer stosuje zasadę mimetyzmu, ale jednocześnie ją narusza poprzez cudowność świata przedstawionego

- Heksametr w Iliadzie

- podział na 24 księgi

- narrator wszystkowiedzący

"ILIADA" Homer

- posiada inwokację

- treść utworu nie jest ściśle związana z tytułem

- twór o tematyce batalistycznej i bohaterskiej