ŚCIĄGI.PL :: Moby Dick, czyli biały wieloryb (1851)

> Strona główna

Szukaj ściągi
Szukanie zaawansowane | Dodaj prace

Temat: Moby Dick, czyli biały wieloryb (1851)

MOBY DICK, CZYLI BIAŁY WIELORYB (1851), powieść-epopeja wielorybnicza Hermanna Melville'a. W polowaniu na legendarnego białego wieloryba zawiera pisarz metaforę przeznaczenia, fatalistyczną opowieść o ludzkim losie. Głównym tematem powieści jest pościg za wielorybem: Kapitan Ahab na pokładzie Pequoda tropi nieuchwytnego Moby'ego Dicka nie bacząc na niebezpieczeństwo. Melville nadaje tej opowieści charakter natchnionej relacji, spisywanej przez członka załogi, Izmaela, połączonej z obiektywnym zapisem faktów i leksykonem wiedzy morsko-wielorybniczej. Początek opowieści, a także powtarzające się w niej refreny, przywodzą na myśl Biblię. Słychać to już w pierwszym zdaniu relacji: Imię moje Izmael. To bez mała prorockie otwarcie powraca wielokrotnie w powieści, poprzedzonej licznymi cytatami o wielorybach i wyjaśnieniem etymologii nazwy gatunkowej. Mnóstwo w powieści szczegółów anatomicznych morskiego olbrzyma, drobiazgowych sprawozdań z polowania, opisów części harpuna i oprzyrządowania statku przy czym rzecz ciekawa wiele opisywanych elementów wyposażenia czy też czynności załogi oprócz znaczenia praktycznego zawiera także treść symboliczną. Pościg nieuchronnie zmierza do fatalnego końca. Katastrofa wisi w powietrzu od początku: Izmael, nim podejmie służbę na pokładzie Pequoda, już jest ostrzegany przed kapitanem obsesjonatem, którego boi się załoga i który sam nie zna lęku. Podczas rejsu kapitan Ahab wielokrotnie odbiera tajemne przepowiednie klęski, podwładni błagają go, aby poniechał zemsty na wielorybie i zrezygnował z opętańczego pościgu. Ahab jednak musi przeć ku swemu przeznaczeniu. Śmierć traktuje jako punkt docelowy, nieuchronne domknięcie losu. Powieść jest też księgą chwały wielorybniczej, wywodzonej od mitycznych protoplastów, od Perseusza, pierwszego morskiego myśliwego. Wiele w powieści obrazów świadczących o męstwie marynarzy, poświęceniu i woli walki. Wiele też dowodów umiłowania zawodu i zauroczenia oceanem Pacyfik przedstawia się oczom marynarzy niczym ziemia obiecana. Współcześni Melville'owi krytycy nie docenili walorów jego dzieła. PóĽniej, po doświadczeniach wolny secesyjnej, a potem grozie wojen światowych, dostrzeżono w epopei pisarza prorocze dzieło, odkrywając w białym wielorybie Los, Fatum, a nawet rękę Boga. Posępna opowieść Melville'a ukazała się następnym pokoleniom w swojej wieloznaczności i potędze.

Wygenerowano: 2003-12-25

Dodaj pracę